Mevduat faizleri mart ayından bu yana en düşük seviyeye geriledi

TL mevduat faizi 31 Temmuz’da yüzde 39,6’ya inerek marttan beri en düşük düzeye geriledi. İhtiyaç kredisi faizi yüzde 51,1’de kaldı.

Mevduatta yüzde kırk eşiği kırıldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre bankacılık sektöründe 1-3 ay vadeli ortalama TL mevduat faizi temmuz sonunda yüzde 39,6 oldu. Bu oran, marttan beri görülen en düşük seviye olarak kayda geçti.

Veri, yıl içinde dalgalı seyreden mevduat faizlerinin temmuzun son haftasında yüzde kırk eşiğinin altına indiğini gösterdi. Mevduat tarafındaki düşüş, kredi faizlerinde aynı ölçüde bir gevşeme ile eşleşmedi.

Bu ayrışma, bankacılık sektöründe fonlama ve kredi fiyatlamasının farklı hızlarda hareket ettiğine işaret ediyor. Mevduat faizi ile ihtiyaç kredisi faizi arasındaki fark 31 Temmuz itibarıyla 11,5 puan oldu.

Kredilerde yüzde 51,1 maliyet sürüyor

TCMB verilerine göre kredili mevduat hesabı hariç ihtiyaç kredisi faizi temmuz sonunda yüzde 51,1 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, aynı tarihteki 1-3 ay vadeli TL mevduat faizinin 11,5 puan üzerinde kaldı.

Mevduat faizindeki gerileme tasarruf sahibinin elde edeceği brüt getiriyi aşağı çekerken, ihtiyaç kredisi tarafında borçlanma maliyeti yüksek düzeyini korudu. Bu tablo, hane halkı açısından tasarruf ve kredi kararlarını aynı anda etkileyen bir fiyat farkı yaratıyor.

Bankalar için tablo daha karmaşık. Fonlama maliyetindeki düşüş kredi faizlerine sınırlı yansırsa faiz marjı desteklenebilir; rekabet veya düzenleyici adımlar kredi tarafını aşağı iterse marj daralabilir.

Tasarruf ve kredi dengesi

Mevduat faizinin yüzde kırk altında kalması, TL tasarruf ürünlerinin cazibesini enflasyon beklentileri ve kur görünümüyle birlikte yeniden fiyatlatabilir. Bu kanal özellikle kısa vadeli mevduatın yenilenme dönemlerinde daha görünür hale gelir.

Kredi tarafında yüzde 51,1 seviyesinin korunması, tüketici talebinin faiz duyarlılığı yüksek alanlarında harcama kararlarını sınırlayabilir. İhtiyaç kredisi fiyatlamasında aşağı yönlü bir hareket görülmezse mevduat faizindeki düşüşün iç talebe hızlı aktarımı zayıf kalır.

Para politikası açısından ana soru, mevduat faizindeki düşüşün TL’ye yönelimi azaltıp azaltmayacağıdır. Eğer tasarruf sahibi TL getiriyi yeterli görmeye devam ederse kur ve mevduat kompozisyonu üzerindeki baskı sınırlı kalabilir.

Tersi senaryoda, mevduat faizindeki gerileme kur beklentileriyle birleşirse bankaların TL mevduatı tutmak için yeniden daha yüksek oran sunması gerekebilir. Bu durumda sektörün fonlama maliyeti tekrar yukarı dönebilir ve kredi faizlerinde beklenen düşüş gecikebilir.

İzlenecek ilk veri, TCMB’nin yeni haftalık faiz setinde 1-3 ay vadeli mevduat oranının %40 altında kalıp kalmayacağı olacak. İkinci gösterge, KMH hariç ihtiyaç kredisi faizinin yüzde 51,1 seviyesinden aşağı gelip gelmediği.