Alzheimer riski iki kat yüksek olan kadınlara erken eylem çağrısı

Maria Shriver, 20 Eylül'de yayımlanan bir Healthline röportajında, kadınların bu hastalığa yakalanma olasılığının erkeklere göre neredeyse iki kat daha fazla olduğunu belirterek Alzheimer riskine daha erken dikkat edilmesi çağrısında bulundu.

Kanıt düzeyi: Orta (tutarlı gözlemsel veriler veya küçük çalışmalar). Healthline makalesindeki beyin sağlığı gerekçesi, Dünya Sağlık Örgütü'nün değiştirilebilir risk faktörlerinin demans riskinin %45'e varan kısmıyla bağlantılı olduğunu belirten kılavuzu da dahil olmak üzere demans araştırmalarına dayanıyor. Bu tahmin Alzheimer hastalığından daha geniş kapsamlı ve tek bir kişinin sonucunu öngörmüyor.

Yazar, gazeteci ve Cleveland Clinic bünyesindeki Women’s Alzheimer’s Movement kurucusu olan Shriver, Eli Lilly'nin Brain Health Matters kampanyasıyla birlikte çalışıyor. Healthline, kampanyanın Alzheimer hastalığının belirti ve semptomlarına, erken teşhise ve müdahaleye odaklandığını bildirdi.

“İnsanların buradan gerçekten beyin sağlıklarının önemli olduğunu, yapabilecekleri şeyler olduğunu anlamalarını ve… hiçbir şey yapamam hissiyatından yapabileceğim şeyler var hissiyatına geçmelerini çok umut ediyorum,” dedi Shriver Healthline'a.

Healthline'a göre Shriver, babasına 2003 yılında teşhis konulmasından bu yana Alzheimer konusunda savunuculuk yürütüyor. Shriver, beyin sağlığını bir orta yaş meselesi olarak tanımlayarak Alzheimer veya diğer demans türlerinin belirtiler ortaya çıkmadan önce 20 yıldan uzun bir süre boyunca beyinde var olabileceğini ifade etti.

Alzheimer’s Association Tıbbi ve Bilimsel Operasyonlar Kıdemli Başkan Yardımcısı Heather Snyder, Healthline'a yaptığı açıklamada genetiğin riski değiştirebileceğini ancak kişinin geleceğini kesinleştirmediğini söyledi. Snyder, “Aile öyküsü olan çoğu kişide mutlaka Alzheimer gelişecek diye bir kural yok,” dedi.

Healthline, araştırmacıların 65 yaş ve üzeri olarak tanımlanan geç başlangıçlı Alzheimer olasılığının artmasıyla bağlantılı 100'den fazla genetik varyant belirlediğini aktardı. En çok incelenen risk geni ApoE4 veya apolipoprotein E4; tek bir kopya riski artırıyor, iki kopya daha da artırıyor ve çevredeki DNA da riski etkileyebiliyor.

Makalede ayrıca Alzheimer vakalarının %1'inden daha azını oluşturan kalıtsal varyantlar olan otozomal dominant mutasyonlar da açıklandı. Healthline, bu mutasyonlara sahip kişilerin Alzheimer geliştirme olasılığının yüksek olduğunu, hastalığı etkilenen bir ebeveynle benzer yaşlarda geliştirebileceklerini ve daha erken başlangıç gösterebileceklerini bildirdi.

Beyin sağlığı alışkanlıkları konusunda Snyder, yaşam tarzı kanıtlarının çoğunun yalnızca Alzheimer hastalığını değil, genel olarak bilişsel gerilemeyi ve demansı kapsadığını söyledi. Healthline; uyku, kalp ve metabolizma sağlığı ile besleyici bir diyeti beyin sağlığıyla ilişkilendiren araştırmalara atıfta bulundu ve Latin Amerika ülkelerinde demans riski taşıyan yaşlı yetişkinlerde yürütülen LatAm-FINGERS yaşam tarzı müdahalesi çalışmasını aktardı.

Healthline'a göre, ABD'deki POINTER çalışması üzerine inşa edilen bu çalışma; hafıza, düşünme ve genel bilişsel işlevdeki gelişmelerle ilişkilendirildi. En büyük kazanımların fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, bilişsel eğitim ve sosyal katılım konularında yapılandırılmış destek ve koçluk alan katılımcılar arasında bildirildiği aktarıldı.

Çalışma kanıtları, belirli bir rutinin bireydeki Alzheimer hastalığı riskini değiştirdiğini gösteremez. Healthline, atıfta bulunulan yaşam tarzı müdahalesi çalışmaları için örneklem büyüklüğünü, çalışma süresini, mutlak etki büyüklüğünü, fonlamayı veya çıkar çatışmalarını bildirmedi; bu nedenle okuyucular yalnızca bu makaleye dayanarak söz konusu bulguların kesinliğini değerlendiremez.

Bilgiler en doğrudan, demans riskini düşünen, özellikle de aile öyküsü olan veya genetik riskle ilgilenen yetişkinleri ilgilendiriyor. Healthline, genetik risk konusunda endişe duyan kişilerin bir doktor tarafından testleri ve sonuçları açıklayabilecek bir genetik danışmana yönlendirilebileceğini belirtti.

Healthline ayrıca son yıllarda Food and Drug Administration kurumunun Alzheimer teşhisini geliştirmek için dört kan testine izin verdiğini ve üç yeni tedaviyi onayladığını bildirdi. Makalede testlerin veya tedavilerin isimleri verilmedi ve tarihlendirilmiş herhangi bir düzenleyici veya çalışma tetikleyicisi belirtilmedi.

Kaynak: Healthline News makalesi, 20 Eylül 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.