Ukrayna enerji tesisi vuruldu dedi, Kremlin müzakereyi doğruladı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna ve Rusya arasında enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması hususunda mutabakat sağlandığı yönündeki duyurusunun ardından taraflardan çelişkili açıklamalar geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, söz konusu beyandan kısa süre sonra ülkesindeki enerji tesislerinin yeniden hedef alındığını bildirirken, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise sürecin bir nihayete ermediğini ve müzakerelerin sürdüğünü ifade etti.

Zelenskiy, Polonya'da düzenlenen bir konferansa uzaktan katılarak yaptığı değerlendirmede, gece saatlerinden pazartesi sabahına kadar en az altı enerji tesisinin İHA saldırılarına uğradığını kaydetti. Hedef alınan noktalar arasında bir doğal gaz tesisi ile bir benzin istasyonunun bulunduğu belirtildi. Ukrayna tarafı, ABD'nin girişimini Moskova'nın fiilen reddettiğini iddia ederken, Ukrayna güçlerinin gece boyunca Rus rafinerilerine yönelik herhangi bir hamlede bulunmadığını savundu.

Washington beyanları ile sahadaki gerçeklik arasındaki farklar

Trump’ın hafta sonu yaptığı açıklama, tarafların şebeke saldırılarına sınırlama getirmeyi kabul ettiği yönündeki ikinci benzer beyanı oldu. Ancak her iki ülkeden de bu uzlaşıyı aynı anda teyit eden resmi bir kabul gelmedi. Ukrayna elektrik şebekesine yönelik son saldırı dalgasının birkaç hafta önce başladığı, bu durumun başkent Kiev başta olmak üzere kentlerde uzun süreli elektrik, su ve kanalizasyon kesintilerine yol açtığı aktarıldı.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık sadece saldırıların durdurulmasıyla sınırlı kalmıyor. Ukrayna son aylarda Rusya'nın rafineri ve lojistik altyapısını hedef alan uzun menzilli operasyonlarını artırırken, Rusya da kış aylarında Ukrayna'nın ısıtma ve elektrik sistemlerini hedef almayı sürdürdü. Trump'ın Rus motorin alımı planlarını duyurması ve küresel yakıt fiyatlarındaki artışı Ukrayna'nın rafineri saldırılarına bağlaması ise Kyiv'in tepkisini çekti.

Avrupa yönetimleri ise ABD'den farklı bir hat izleyerek Moskova'ya yönelik ekonomik baskıyı artırma kararı aldı. Pazartesi günü 1.569 kişi ve kurumu kapsayacak şekilde yaptırım listesini genişleten Avrupalı liderler, sivil enerji altyapısına yapılan saldırıların ardından Rusya'yı ciddi müzakerelere zorlamak için ekonomik kısıtlamaların şart olduğunu savundu.

Süreçteki belirsizlikler ve olası sonuçlar

Siyasi arenada da görüş ayrılıkları derinleşiyor. Zelenskiy, Rusya'nın 60 günlük kapsamlı bir çatışmasızlık dönemini kabul etmesi halinde savaş sebebiyle askıya alınan seçimlerin düzenlenebileceğini önerdi. Kremlin bu teklifi reddederek, geçici bir duraklama yerine kalıcı bir barış hedeflendiğini vurguladı.

Enerji kısıtlamalarının karşılıklı olarak yürürlüğe girmesi durumunda Ukrayna altyapısının üzerindeki baskının azalacağı, Rus rafinerilerinin de saldırılardan korunacağı öngörülüyor. Ancak müzakerelerin net bir sonuca ulaşmaması halinde altyapı yıkımının derinleşmesi ve sivil hizmetlerdeki aksamaların devam etmesi bekleniyor. Şu an için temel belirsizlik, her iki hükümetin aynı şartlar üzerinde uzlaşıp uzlaşamayacağı ve olası bir anlaşmanın denetim mekanizmalarının nasıl işleyeceğinde toplanıyor.