Körfez Savaşı Türkiye Mücevher Ticaretini Etkiliyor

Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, küresel mücevher ticaretinde rota arayışını hızlandırdı ve Türkiye’yi alternatif merkez olarak öne çıkardı. İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) Başkanı Mustafa Atayık, 5 Nisan 2026’da yaptığı değerlendirmede, Dubai’deki işlemlere gelen kısıtların alıcıları İstanbul’a yöneltebileceğini söyledi. Bu tablo, İstanbul’un bölgesel bir ticaret ve üretim üssü olma iddiasını yeniden gündeme taşıdı.

Mevcut küresel akışta Dubai kritik bir düğüm noktası. Haberde yer alan bilgiye göre Dubai, dünya mücevher ticaretinin yüzde 20’sinden fazlasını karşılıyor. Savaşın yarattığı güvenlik ve operasyon riski, alıcıların tedarik, ödeme, lojistik ve sigorta süreçlerinde daha öngörülebilir merkezlere yönelmesine yol açıyor. Türkiye’nin jeopolitik konumu ve “tarafsız politika” vurgusu, bu arayışta İstanbul’u daha görünür kılıyor.

Ancak sektörün bu fırsatı kalıcı avantaja çevirmesi, iç düzenlemelerdeki darboğazlara bağlı. Atayık, kıymetli maden ve taşlara uluslararası fiyattan kolay erişimin rekabet gücünü belirlediğini vurguladı. Türkiye’de altın kotası uygulamaları, fiyat oluşumunu bozarak üretim maliyetlerini artırabiliyor. Haberdeki örneğe göre bu düzenlemeler nedeniyle ons fiyatında 10 bin dolara varan farklar oluşabiliyor.

Bu tür fiyat farkları, Türkiye’deki üreticinin hammaddeye erişimini pahalılaştırdığı için katma değerli mücevher ihracatını zorlaştırıyor. Atayık, bunun sektörün ithalatçı konuma düşmesine yol açtığını belirtiyor. Sektör açısından mesele yalnızca satış değil; hammadde temini, işçilik, tasarım, sertifikasyon ve teslimat süreleri gibi unsurların aynı anda yönetilmesi gerekiyor.

İstanbul’un Dubai’ye alternatif olabilmesi için, fiyat şeffaflığı ve tedarik sürekliliği gibi başlıklarda öngörülebilir bir çerçeve kritik hale geliyor.

Haberde ayrıca Ticaret Bakanlığı’nın desteklediği “Made in EU” projesi gibi girişimlerin, sektörün uluslararası pazardaki konumunu güçlendirmeyi hedeflediği aktarılıyor. Bu tür programlar, markalaşma ve pazara erişim tarafında kaldıraç yaratabilir. Buna karşılık, kısa vadede belirleyici olan unsur, hammaddeye erişim maliyeti ve düzenleyici çerçevenin ticaret akışını ne kadar hızlandırdığı olacak.

Özetle savaş, bölgesel ticaret merkezleri arasında risk algısını yeniden fiyatlıyor. Türkiye için fırsat penceresi açılıyor; fakat bu pencerenin kalıcı bir pay artışına dönüşmesi, kota kaynaklı maliyet farklarının ve tedarik kısıtlarının nasıl yönetileceğine bağlı görünüyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Türkiye’de kota ve fiyat oluşumu tartışması, ticaret politikası ve ithalat rejimi üzerinde baskı yaratabilir. İstanbul’un alternatif merkez olarak öne çıkması, düzenleyici çerçevede hız ve öngörülebilirlik beklentisini artırabilir.

Sektör Etkisi: Mücevher ve kuyumculukta hammaddeye uluslararası fiyattan erişim, üretim maliyetleri ve ihracat rekabeti üzerinden iş modellerini etkileyebilir. Dubai kaynaklı risk algısı, tedarik zinciri ve sigorta/lojistik tercihlerinde Türkiye’ye yönelimi artırabilir.

Piyasa Etkisi: Altın ve kıymetli maden ithalatına ilişkin kotalar, iç fiyat ile küresel fiyat arasındaki fark üzerinden arbitraj ve maliyet kanallarını etkileyebilir. Sektör ihracat beklentileri, ilgili şirketlerin gelir görünümü ve ticaret finansmanı talebi üzerinden piyasa fiyatlamalarına yansıyabilir.