Kira sözleşmesi yapacaklara kritik uyarı: Depozito için “kira bedeli” detayı

TEDB Genel Başkanı Hakan Akçam, kiralarda son 10-15 günde %5-10 artış olduğunu söyleyerek kira sözleşmesi uyarısı yaptı.

Tüm Emlak Danışmanları Birliği Genel Başkanı Akçam’a göre konut kiralama piyasasındaki hareket, üniversite kayıtları ve tayin döneminin aynı zamana denk gelmesiyle arttı. Akçam, bu canlılığın ekim ayına kadar sürebileceğini söyledi.

Kiralar ekime kadar hareketli

Akçam, kiralık konut arayan öğrencilerin bu dönemde sözleşme ayrıntılarına daha fazla dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Talep artışı, özellikle eğitim için şehir değiştiren öğrencilerin aynı haftalarda ev aramasıyla kiralık konut piyasasında daha dar bir zaman penceresi oluşturuyor.

Bu sıkışıklık, sözleşme imzalanmadan önce ev sahibi kimliğinin ve ödeme şartlarının netleştirilmesini daha kritik hale getiriyor. Akçam, kiracıların ev sahibiyle yüz yüze görüşmesini, ev sahibi şehir dışında ya da yurt dışındaysa vekaletname istemesini önerdi.

Depozito kira bedeline bağlanıyor

Akçam’ın en çok üzerinde durduğu başlıklardan biri depozito oldu. Ona göre kira sözleşmesinin depozito bölümüne "kira bedeli" ifadesinin yazılması, Türk lirası olarak verilen depozitonun evden çıkışta kiranın güncel değeri üzerinden iade edilmesine dayanak sağlayabilir.

Akçam, depozito iadesinin kiracı ve ev sahibi arasında sık uyuşmazlık doğuran alanlardan biri olduğunu söyledi. Bu nedenle sözleşmede depozitonun hangi ölçüye göre alındığı, hangi koşullarda ve nasıl iade edileceği açık biçimde yazılmalı.

Kira artış oranı da sözleşmede boş bırakılmaması gereken bir diğer madde olarak öne çıkıyor. Akçam, artış oranının devletin her ay açıkladığı oranlar üzerinden yapılması gerektiğini belirterek, öğrencilerin imza atmadan önce bir hukukçudan ya da emlak danışmanından görüş almasını tavsiye etti.

Banka kaydı denetimi güçlendirir

Akçam, kira ödemelerinin banka kanalıyla ve gerçek tutar üzerinden yapılması gerektiğini söyledi. Banka kaydı, ödeme tarihini ve miktarını görünür kıldığı için hem kiracı hem de mülk sahibi açısından sonradan doğabilecek uyuşmazlıklarda belge niteliği taşıyor.

TEDB Başkanı, e-Kontrat sisteminin şu aşamada tercihe bağlı kullanıldığını, ancak yakın zamanda zorunluluk beklediklerini ifade etti. Akçam’a göre sistem zorunlu hale gelirse devlet denetimi artacak, vergi kayıp kaçağı ile kiracı ve ev sahibi hareketleri tek noktadan izlenebilecek.

Ekim ve e-Kontrat senaryoları

Talep ekim ayına kadar güçlü kalırsa, öğrenci yoğunluğu bulunan semtlerde kiracıların pazarlık payı daralabilir ve peşin ödeme talepleri daha fazla gündeme gelebilir. Bu senaryoda TEDB’nin uyarıları, bireysel sözleşme risklerini azaltmaya; emlak sektörü için ise kayıtlı işlem standardını yükseltmeye yarar.

Talep ekimden önce yavaşlarsa, kira artış baskısı dönemsel kalabilir ve mülk sahipleri daha hızlı kiralama için şartları esnetebilir. e-Kontrat zorunlu hale gelirse, ana belirsizlik uygulamanın ne zaman başlayacağı ve piyasanın banka, sözleşme ve vergi kayıtlarını aynı hızda uyarlayıp uyarlamayacağı olacak.