Kamu ihalelerinde yeni dönem: Rakam tam 10 katına çıktı

Kamu ihale düzenlemesiyle vergi ve prim borcu eşikleri 5 bin liradan 50 bin liraya çıkıyor; yeni sınırlar 15 Kasım 2026'da uygulanacak.

Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ, ihaleye katılım sırasında borçların hangi parasal sınır üzerinden değerlendirileceğini değiştiriyor. Ancak yürürlük tarihinden önce duyurulan ihalelerde mevcut hükümler korunuyor.

Düzenleme, katılımcıların kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin değerlendirmeyi kapsıyor. Gerçek kişilerin yanı sıra tüzel kişileri de ilgilendiren değişiklikte, iki borç kategorisi için ayrı maddelerde belirlenen eşikler aynı tutara yükseltiliyor.

Prim ve vergide eşik yükseliyor

Tebliğin 17.3.2 numaralı maddesi, sosyal güvenlik primlerine ilişkin parasal sınırı düzenliyor. Yapılan değişiklik uyarınca, madde kapsamındaki borçların toplamı 50 bin lirayı geçmiyorsa bu tutarlar ihale değerlendirmesinde kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu sayılmayacak.

Bu kapsama sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve sosyal güvenlik destek primi giriyor. Maddede belirtilen diğer prim borçları da hesaplamaya dahil ediliyor; dolayısıyla değerlendirme yalnızca tek bir prim kalemi üzerinden yapılmıyor.

Vergiler bakımından değişiklik, 17.4.1 numaralı maddede yapılıyor. Yeni kurala göre, maddede yer verilen borçların toplamının 50 bin liranın üzerinde olması, kamu ihalesine katılım değerlendirmesinde vergi borcu kabul edilmesi için parasal ölçüt olacak.

Gelir vergisi ile kurumlar vergisinin yanında, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi de hesaplamanın kapsamında bulunuyor. İlgili maddede belirtilen diğer vergiler ile bunlara bağlı cezalar, faizler ve gecikme zamları da toplam tutarda dikkate alınacak.

Her iki kategoride de önceki 5 bin liralık eşik on katına çıkarılıyor. Prim tarafındaki hüküm yeni sınırı aşmayan toplamları tanımlarken, vergi tarafındaki hüküm sınırın üzerindeki toplamların nasıl değerlendirileceğini belirliyor.

İlan tarihi uygulanacak hükmü belirliyor

Geçiş döneminin kuralı, tebliğe eklenen geçici 24 numaralı maddede yer alıyor. Bu madde, değişiklik yürürlüğe girmeden önce ilan edilmiş veya yazılı biçimde duyurulmuş ihaleleri yeni uygulamadan ayırıyor.

Bu ihaleler, ilan veya duyurunun yapıldığı sırada geçerli olan tebliğ hükümleriyle tamamlanacak. Böylece yeni tutarların yürürlüğe girmesi, daha önce duyurulmuş bir ihale için borç sınırının kendiliğinden değişmesi anlamına gelmeyecek.

Katılımcılar açısından geçiş hükmünün belirleyici unsuru, ihalenin ne zaman ilan edildiği ya da yazılı duyurusunun ne zaman yapıldığı olacak. Önceden duyurulan ihalelerde 5 bin liralık eşik korunurken, yeni uygulamada sınır 50 bin lira olarak esas alınacak.

Örneğin, düzenleme yürürlüğe girmeden duyurulmuş bir ihale daha sonra sonuçlandırılırsa geçiş maddesi uyarınca eski hükümler uygulanacak. Bu nedenle sonuçlandırma tarihinin yeni döneme denk gelmesi, tek başına daha yüksek borç eşiğinin kullanılmasını sağlamayacak.

Yeni sınırlar kasımda uygulanacak

Değişiklik yapılan ana metin, 22 Ağustos 2009 tarihinde Resmî Gazete'nin 27327 numaralı nüshasında yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği. Yeni düzenleme, bu metnin borç değerlendirmesine ilişkin iki maddesindeki parasal tutarları yeniliyor ve geçiş uygulamasını ayrıca belirliyor.

Yeni tebliğin yürürlük takvimi dördüncü maddede düzenleniyor. Buna göre hükümler, yayımı izleyen 30 günlük sürenin ardından, 15 Kasım 2026 tarihinde uygulanmaya başlayacak; yayımlanma ile uygulamaya geçiş aynı tarihte gerçekleşmiyor.

İhaleye katılacaklar için düzenlemenin somut sonucu, kapsam dahilindeki borçların daha yüksek bir parasal sınırla karşılaştırılması olacak. Bunun hangi ihale için geçerli olduğu ise geçiş maddesine bağlı kalacak; borç toplamı kadar ilan veya yazılı duyuru tarihi de değerlendirmede önem taşıyacak.