KOSGEB’in dış finansman yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı

KOSGEB faaliyetlerine dışarıdan katkı sağlanmasını düzenleyen 2003 tarihli yönetmelik kaldırıldı; karar, işletmelere yönelik destek programlarını kapsamıyor.

Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, kurumun çalışmalarına para, malzeme veya hizmet yoluyla katkıda bulunan destekleyicilere ilişkin kuralları yürürlükten çıkarıyor. İşletmelere verilen hibelerin, kredilerin ve diğer yardımların dayanağını oluşturan mevzuat ise bu kararın konusu değil.

Kaldırma işlemi, 12 Temmuz 2003’te Resmî Gazete’nin 25166 sayılı nüshasında yayımlanan KOSGEB Destekleyiciler Yönetmeliği için yapıldı. Yeni metinde kaldırma gerekçesi açıklanmazken, mevcut destekleyicilik sözleşmelerinin nasıl ele alınacağına yönelik özel bir geçiş hükmü de bulunmuyor.

KOBİ programları ayrı mevzuata dayanıyor

Kararın kapsamını anlamak için kurumun işletmelere verdiği desteklerle, kurumun dışarıdan aldığı katkıları ayırmak gerekiyor. Yürürlükten çıkarılan metin, yerli veya yabancı özel kişiler ile kuruluşların KOSGEB hizmetlerini, yatırımlarını ve faaliyetlerini hangi koşullarda destekleyebileceğini belirliyordu.

İşletmeler ve girişimciler için hazırlanan programların hukuki çerçevesi ise ayrı. Bu alandaki KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği 13 Ocak 2024’te yayımlandı; dolayısıyla destekleyicilik düzenlemesinin kaldırılması, işletmelere yönelik programların topluca sona ermesi anlamına gelmiyor.

Eski sistemde katkı veren taraf, kurumun gerçekleştirdiği bir çalışmanın giderini üstlenebiliyordu. Başka bir ifadeyle, burada düzenlenen ilişki bir işletmenin KOSGEB’den yardım alması değil, dışarıdaki bir kişi veya kuruluşun kurumun çalışmasına kaynak sağlamasıydı.

Etkinlikten tesis inşaatına uzanan katkılar

Eski yönetmelik, yurt içinde ve dışında yapılan fuar ve sergilerin yanı sıra eğitimleri ve çeşitli toplantıları kapsıyordu. Seminer, panel ve kongre gibi organizasyonlarda destekleyiciler giderlerin tümünü üstlenebiliyor veya yalnızca belirli kalemlere katkı verebiliyordu.

Bu katkılar, örneğin bir etkinliğin mekân kirasına, duyurularının basılmasına ya da çeviri hizmetlerine ayrılabiliyordu. Katılımcıların seyahat, konaklama ve yemek masrafları ile dekorasyon giderleri de karşılanabilecek harcamalar arasındaydı.

İşletmelerin rekabet kapasitesini artırmayı amaçlayan araştırmalar da aynı çerçevede finanse edilebiliyordu. Araştırma ekibinin masrafları yanında sonuçların raporlanması, basılması ve yayımlanması için kaynak sağlanmasına izin veriliyordu; böylece katkı yalnızca araştırmanın yürütülmesiyle sınırlı kalmıyordu.

Destekleyicilik, etkinlik ve araştırmaların ötesinde kurumun fiziki yatırımlarına da açıktı. Yeni tesis yapımı, onarım ve tamamlanmamış yapıların bitirilmesi için taşınmaz, ekipman veya malzeme verilebiliyor; inşaat yüklenicilerinin hakedişleri destekleyici tarafından karşılanabiliyordu.

Sözleşmeler için geçiş hükmü yok

Yürürlükten kaldırılan başvuru düzeninde KOSGEB, katkı aradığı işleri ilan ediyor veya ilgili kuruluşlara yazıyla bildiriyordu. Destekleyici adaylarının sunacakları kaynağı ve buna karşılık varsa taleplerini başvurularında ayrıntılandırması gerekiyordu.

İnceleme iki basamaklıydı: İlgili birime ilk değerlendirme için yedi iş günü tanınıyor, dosya daha sonra Destekleyici Değerlendirme Kuruluna iletiliyordu. Kurulun karar süresi de dosyanın kendisine ulaşmasından itibaren yedi iş günü olarak belirlenmişti.

Sözleşme imzalama yetkisini KOSGEB Başkanı taşıyordu. Tarafların sorumlulukları, çalışmanın süresi, konusu ve öngörülen maliyeti sözleşmede yer almak zorundaydı; ihtiyaç halinde üçüncü taraflarla kurulacak anlaşmalar da metne işleniyordu.

Para katkıları için tek seçenek kurum hesabına aktarım değildi; destekleyici, alınan ürün veya hizmet karşılığında ödemeyi doğrudan tedarikçiye de yapabiliyordu. Mal ve ekipman gibi ayni katkılarda kurum mevzuatı uygulanırken, aynı iş veya tesis için birden çok destekleyiciyle çalışılmasına koordinasyon şartıyla izin veriliyordu.

Yeni düzenleme, bu işleyişin yerine geçecek bir destekleyicilik modeli açıklamıyor. Önceden imzalanan sözleşmelerin uygulamasına ilişkin özel hüküm bulunmaması da bu sözleşmelerin otomatik olarak sona erdiği sonucunu çıkarmaya yeterli değil.

Bundan sonraki uygulamada açıklığa kavuşması gereken konu, dış katkıların hangi kurallar altında alınacağı ve mevcut taahhütlerin nasıl yürütüleceği. Yeni bir çerçeve açıklanırsa, katkı veren kuruluşlar açısından başvuru, ödeme ve sözleşme koşulları belirleyici olacak; işletmelere yönelik programlar ise ayrı mevzuatları üzerinden değerlendirilecek.