İstanbul kentsel dönüşüm desteği 3 milyon TL’ye çıktı

İstanbul’da riskli konutların yenilenmesini hızlandırmak için yeni bir finansman paketi devreye giriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 3 Nisan 2026’da Ümraniye’de yaptığı açıklamada, kentsel dönüşüm projeleri için hane başına 3 milyon TL’ye kadar destek sağlanacağını duyurdu.

Paket, Dünya Bankası finansmanıyla yürüyen “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” kapsamında uygulanacak. Bakanlık, desteği özellikle “acil dönüşmesi gereken” konutlara yönlendirmeyi hedefliyor. Bu çerçeve, İstanbul’da deprem riski yüksek yapı stokunun yenilenmesiyle afet kaynaklı can ve mal kaybı riskini azaltma amacına bağlanıyor.

Finansman tasarımı iki ana kolaylık içeriyor. İlk olarak, inşaat süresince bir yıl boyunca ödeme yapılmaması öngörülüyor. İkinci olarak, 180 aya kadar vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranı ile bir geri ödeme planı sunuluyor; Bakan Kurum, bu yapının yıllık maliyetini yüzde 10’un altında kalan bir çerçeve olarak tarif etti.

Bu koşullar, dönüşüm sürecinde hane nakit akışını rahatlatmayı ve projelerin finansman kapanışını hızlandırmayı amaçlıyor. İstanbul’da dönüşüm projelerinde en sık görülen darboğazlar; hak sahipleri arasında uzlaşma, geçici barınma maliyeti, inşaat süresinin uzaması ve krediye erişim olarak öne çıkıyor. Yeni paketteki “bir yıl ödemesiz” dönem, özellikle kira ve taşınma giderlerinin yoğunlaştığı aşamada ödeme baskısını azaltmayı hedefliyor.

Açıklama, Ümraniye Hekimbaşı Mahallesi’ndeki bir kentsel dönüşüm projesinin kura çekimi töreninde yapıldı. Proje 591 konut ve 28 ticari birimden oluşuyor. İlk etapta 274 konutun kurası çekildi.

Bakanlık, kalan konutları öncelikle Hekimbaşı sakinlerine teklif edeceğini ve bu konutların satılmayacağını bildirdi. Bu yaklaşım, yerinde dönüşüm ve hak sahipliği düzeninin korunması üzerinden sosyal gerilim ve hukuki ihtilaf riskini sınırlamayı amaçlıyor. Programın başarısı, hedeflenen riskli yapıların doğru tespiti, finansmanın sahaya zamanında aktarılması ve inşaat takvimlerinin yönetilmesi gibi uygulama kapasitesi unsurlarına bağlı kalacak.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Program, Türkiye’de afet risk yönetimi ve konut güvenliği gündemini finansman araçlarıyla yeniden öne çıkarabilir. Dünya Bankası kaynaklı yapı, kamu maliyesi üzerindeki doğrudan yükü sınırlarken uygulama ve hedefleme kriterlerini daha görünür hale getirebilir.

Sektör Etkisi: İnşaat ve kentsel dönüşüm ekosisteminde talep, “acil dönüşmesi gereken” segmentte yoğunlaşabilir. Uzun vade ve ödemesiz dönem, müteahhitlerin satış/finansman döngüsünü ve proje nakit akışını etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: Kredi koşulları ve kamu destekli finansman, konut kredisi benzeri ürünlerde fiyatlama ve vade beklentilerini etkileyebilir. Uygulama ölçeği büyürse, inşaat malzemeleri ve gayrimenkul bağlantılı şirketlerde gelir görünümü kanalıyla piyasa fiyatlamasına yansıyabilir.