Kurban Bayramı’nda otobüs seferleri artıyor, ek satışlar başladı

Kurban Bayramı tatilinin dokuz güne uzamasıyla Türkiye’de şehirlerarası otobüs taşımacılığında belirgin bir hareketlilik başladı. Sektör temsilcileri, mevcut hatlardaki koltukların büyük ölçüde dolduğunu ve ek seferlerin satışa açıldığını bildirdi. Ulaştırma Bakanlığı 15 Mayıs ile 2 Haziran arasında ek sefer izni verdi. Geçen bayramda 1.200-1.300 seviyelerinde kalan sefer sayısının bu kez 1.800 seviyelerine yaklaşması bekleniyor.

Ramazan Bayramı’nda okulların açık olması nedeniyle beklenen talebin oluşmadığını hatırlatan işletmeciler, yaz sezonunun da etkisiyle hareketliliğin Kurban Bayramı döneminde hızlandığını belirtiyor. Şirketler, yüksek talebi karşılamak için ek hat ve ek otobüs planlamalarına devam ediyor. Yetkililere göre yoğunluk, özellikle memleket ve tatil yönlü hatlarda daha belirgin.

Bilet fiyatları tavan tarife nedeniyle zirvede

Bayram öncesi bilet fiyatlarına “zam” yapıldığı yönündeki yorumlara ilişkin olarak sektör, uygulamanın tavan fiyat kaynaklı olduğunu vurguluyor. Ulaştırma Bakanlığı’nın belirlediği ana tarifeye göre firmalar biletleri bu fiyatın yüzde 30 altına kadar satabiliyor, ancak üzerine çıkamıyor.

Talep arttığında fiyatların tavan fiyata yaklaşması, kamuoyunda zam algısı yaratıyor. Bakanlık, üç ayda bir yapılan tarife güncellemesi kapsamında yüzde 30’luk artışa onay verdi; bu güncellemenin bayram dönemiyle doğrudan ilişkisi bulunmuyor.

Sektör temsilcileri, belirlenen tavanın üzerinde satış yapılması halinde idari yaptırımların uygulandığını hatırlatıyor. Yoğunluğun düştüğü dönemlerde daha düşük seviyelerden satılan biletlerin, talep arttıkça tavan fiyata yaklaşması ise fiyat dalgalanması olarak açıklanıyor. Firmalar, mevcut koşullarda hem koltuk arzını artırmaya hem de fiyat kurallarına uyuma odaklandıklarını belirtiyor.

Korsan taşımacılık ve dijital komisyonlar sektörü zorluyor

Sektör, korsan taşımacılığın güvenlik riski yarattığını ve kazalara zemin hazırladığını belirterek yolcuları belgeli firmalardan bilet almaya çağırıyor. Tek şoförle yapılan uzun yolculuklar ve minibüs türü araçlarla gerçekleştirilen usulsüz taşımacılık, öne çıkan şikayetler arasında.

İşletmeciler, denetimlerin artırılması ve özellikle sürücü belgeleri ile taşıma evraklarının titizlikle kontrol edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca “T1 belgeli” otobüslerin belirlenen güzergah dışına çıkmamasının takip edilmesi talep ediliyor.

Çevrim içi bilet satış platformlarının yüzde 10-15 arasında değişen komisyon oranları da maliyet baskısı yaratıyor. Sektöre göre bir dönem yazıhaneler komisyon gelirleriyle kira ve personel giderlerini karşılayabiliyordu; ancak yüksek dijital komisyonlar bu yapıyı zorluyor ve bazı yazıhanelerin kapanmasına neden oluyor. İşletmeciler, komisyon oranlarının yüzde 5-6 seviyelerine çekilmesinin daha sürdürülebilir bir model oluşturacağını savunuyor.

Köprü, otogar ve servis sistemi için talepler

İşletmeciler, 23.00-06.00 saatleri arasında otobüslere Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nü kullanma izni verilmesini talep ediyor. Mevcut durumda Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nü kullanmak zorunda kalan araçların daha uzun mesafe katettiği, bunun da maliyet ve süreyi artırdığı belirtiliyor. Anadolu Yakası’nda yeni ve büyük bir otogar ihtiyacı da öne çıkan başlıklardan biri olarak ifade ediliyor.

Esenler’deki Büyük İstanbul Otogarı’nda servis sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiği, raylı sistemle entegre ortak bir toplu taşıma modeline geçilmesinin yolcu akışını kolaylaştıracağı dile getiriliyor. Havalimanlarındaki “HAVAİST” benzeri bir model önerisi gündemde. Ayrıca, ilgili birimlere servis uygulamalarının yeniden ele alınması yönünde taleplerin iletildiği, ancak sektör genelinde ortak bir karar oluşmadığı belirtiliyor.

Bayrama yaklaşırken ek sefer satışları sürüyor. Yetkililerin yapacağı olası tarife güncellemeleri ve denetim adımları, sektörün yaz dönemindeki seyrini belirleyecek.