Mekke’de hac sürüyor, bölgesel çatışmalar güvenlik kaygılarını artırıyor

Mekke’de yaklaşık 1,5 milyon Müslüman bu yıl hac ibadetini yerine getiriyor. Suudi Arabistan, hacıların güvenliğini “mutlak öncelik” ve “kırmızı çizgi” olarak tanımlıyor. Hac ibadeti 24 Mayıs’ta başlayıp 29 Mayıs’ta sona erecek. Törenler, bölgedeki çatışmaların gölgesinde gerçekleşiyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’taki İran’a yönelik saldırıları sonrasında artan gerilim, Körfez genelinde güvenlik risklerini yükseltti. İran’ın karşı hamleleri, Riyad’ın hava savunma kapasitesini görünür biçimde devreye almasına neden oldu. Yetkililer, ABD ile İran arasındaki ateşkesin kırılgan kaldığını belirtiyor.

Suudi Arabistan

Suudi makamlar, geçen hafta sonu Irak’taki İran yanlısı milislerce fırlatıldığı değerlendirilen üç insansız hava aracını engellediklerini bildirdi. Kutsal mekânların çevresine konuşlandırılan Patriot bataryaları ve çok katmanlı hava savunması gibi unsurlar öne çıkarılıyor. Amaç, yüksek irtifa füzeleri ve İHA tehdidine karşı caydırıcılığı artırmak.

Suudi Arabistan, bu yıl hac ibadetine ek bir kısıtlama getirmeyeceğini duyurdu. Tarihçiler, hac ibadetinin 14 yüzyılı aşkın sürede yaklaşık 40 kez iptal edildiğini veya kısıtlandığını anımsatıyor. Pandemi döneminde de koronavirüsün yayılmasını sınırlamak için kısıtlamalar uygulanmıştı.

Seyahat uyarıları ve maliyetlerde artış

ABD yönetimi ilk kez bu yıl Müslüman vatandaşlarına hac planlarını gözden geçirme çağrısı yaptı. Bazı Avrupa ülkeleri de Suudi Arabistan’a yönelik seyahat uyarıları yayımladı. Uyarılar, bölgesel risklerin seyahat kararları üzerindeki etkisini artırıyor.

Suudi Arabistan’a en çok hacı adayı gönderen ülkelerden

Suudi Arabistan’a en çok hacı adayı gönderen ülkelerden Endonezya, Mekke’ye 221 bin kişinin gideceğini açıkladı. Yetkililer, gerekmesi halinde devreye alınacak acil tahliye planlarının hazırlandığını duyurdu. İlk aşamada temkinli adımlar atan bazı yönetimler, daha sonra seyahatlere onay verdi.

Çatışma ortamı, hac yolculuğunun maliyet kalemlerini de etkiliyor. Uçak biletlerinde ve sigorta primlerinde artış görülüyor. Ayrıca birçok seyahat sigortasının askeri çatışmaları kapsam dışında bırakması, hacı adayları için ek finansal riskler yaratıyor.

Uzmanların risk değerlendirmesi

Uzmanlar, İran’ın dini, jeopolitik ve stratejik nedenlerle kutsal mekânları doğrudan hedef alma ihtimalini düşük değerlendiriyor. Buna rağmen teknik riskler tamamen ortadan kalkmış değil. Bir füzenin önlenmesi halinde parçaların kalabalık alanlara düşmesi ya da bir İHA’nın rotasından sapması olasılığı gündemde tutuluyor.

Analistler, İran’ın Buşehr’deki nükleer tesislerinde olası bir saldırı veya kaza durumunda nükleer serpintinin Suudi Arabistan’a ulaşabileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan bu yıl, savaşa rağmen Suudi Arabistan’da yaklaşık 30 bin İranlı hacı adayının da bulunması bekleniyor. Bu durum, kutsal mekânların tüm Müslümanlar için dokunulmaz niteliğini yeniden hatırlatıyor.

Türk kafilelerinin ilk grupları 18 Nisan’da yola çıkmıştı. Dönüş yolculuklarının Kurban Bayramı’nın ardından 31 Mayıs’ta başlaması planlanıyor. Hac organizasyonunda görevli ekipler sahadaki gelişmeleri yakından izliyor.

Riyad’ın alacağı ilave önlemler, seyahat uyarılarındaki olası güncellemeler ve hava savunma hareketliliği önümüzdeki günlerde izlenecek başlıklar arasında olacak.