İran Savaşı 3 Ayda Küresel Piyasaları Nasıl Değiştirdi?
İran savaşının 3. ayı sonunda petrol fiyatları yüzde kırk arttı, dolar değer kazandı, Asya para birimleri zayıfladı ve tahvil getirileri yükseldi.
Cuneyd Erdogan ·

İran'a yönelik askeri operasyonların başlamasının üzerinden üç ay geçerken, küresel finans piyasaları ve ekonomilerinde önemli dönüşümler yaşandı. Bu süreçte, özellikle artan petrol fiyatları ve jeopolitik belirsizlikler, enflasyonist baskıları körükleyerek ekonomik istikrarı zorlamaya devam etti. Bu durum, dünya genelinde yatırımcıların risk algısını ve varlık dağılımlarını yeniden şekillendirdi.
Enerji Piyasalarındaki Dalgalanmalar
Savaşın başlangıcından bu yana Brent petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde kırk'lık bir artış kaydedildi. Ham petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkması, küresel enflasyon beklentilerini yükseltirken merkez bankaları üzerindeki faiz artırma baskısını da artırdı. Büyük ekonomilerin stratejik petrol rezervlerinden yapılan rekor düzeydeki tahliyeler ve alternatif tedarik arayışları, arz şokunu kısmen yumuşatsa da bölgesel gerilimlerin enerji güvenliği üzerindeki tehdidi devam ediyor.
Teknoloji Odaklı Borsa Performansı
Küresel hisse senedi piyasaları, jeopolitik risklere rağmen özellikle yapay zeka teknolojilerine yönelik güçlü iyimserlikle direnç gösterdi. ABD borsaları rekor seviyelerde işlem görürken, Asya'da Güney Kore ve Avrupa'da birçok endeks de zirveye yaklaştı. Yapay zeka çip üreticileri başta olmak üzere teknoloji devleri, rekor piyasa değerlerine ulaşarak ralliyi destekledi.
Bununla birlikte, havayolu ve lüks tüketim gibi sektörler, artan maliyetler ve azalan tüketici harcamaları nedeniyle baskı altına girdi.
Doların Güçlenmesi ve Asya Üzerindeki Etkiler
Belirsizlik ortamında güvenli liman olarak görülen ABD doları, savaş boyunca yaklaşık yüzde 1,5 değer kazanarak başlıca para birimleri karşısında üstünlük sağladı. ABD tahvil getirilerindeki yükseliş de bu gücü destekleyen faktörler arasında yer aldı. Öte yandan, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek olan Asya ülkeleri daha sert etkilendi.
Hindistan rupisi, Endonezya rupisi ve Filipin pesosu gibi para birimleri dolar karşısında tarihi dip seviyeleri test ederken, bu durum bölge ekonomilerinde enflasyon ve cari açık endişelerini artırdı.
Küresel Ekonomik Göstergeler ve Tahvil Piyasaları
Yüksek petrol fiyatları ve artan enflasyonist baskılar, küresel ekonomik aktivite üzerinde olumsuz etkiler yarattı. Euro Bölgesi'nde ekonomik daralma son iki buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, İngiltere'de şirketler maliyet artışları ve yavaşlayan faaliyetler bildirdi. ABD ekonomisi, enerji bağımsızlığı ve teknoloji yatırımları sayesinde bu baskılardan daha az etkilenmiş olsa da benzin fiyatlarındaki artış dikkat çekti.
Tahvil piyasalarında ise enflasyon ve faiz beklentilerinin yükselmesiyle sert dalgalanmalar yaşandı. ABD 30 yıllık tahvil getirilerinin 2007'den bu yana en yüksek seviyelere ulaşması, faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı sinyali verdi.