Fransa borç yükü ve toplumsal tepkilerle bütçe baskısı yaşıyor

Fransa'da kamu maliyesi üzerindeki baskı, borçlanma maliyetlerinin son dönemde hızla yükselmesi ve sokak gösterilerinin tırmanmasıyla derinleşiyor. Ülkenin 10 yıllık devlet tahvili getirisinin iki ay öncesine göre belirgin bir artışla %4,85 seviyesine ulaşması, bütçe açığını azaltmayı hedefleyen hükümetin manevra alanını daraltıyor.

Finansal piyasalardaki bu gerilim doğrudan hisse senetlerine de yansımış durumda. Fransa'nın gösterge borsa endeksi CAC-40 son iki aylık süreçte %10'a yakın kayıp yaşarken, Avro Bölgesi genelinde borçlanma primlerinin genişlediği ve avronun diğer küresel para birimleri karşısında zayıfladığı görülüyor. Piyasa uzmanları, bu dalgalanmaların tamamen Fransa kaynaklı olmadığını, genel finansal koşulların da etkili olduğunu ifade ediyor.

Bütçe kısıtlamaları ve toplumsal talepler karşı karşıya

Kamu finansmanında yaşanan tıkanıklık, geçmiş yıllarda hayata geçirilen kurumlar vergisi indirimleri, iş gücü reformları ve salgın ile enflasyon dönemindeki destek harcamalarının birikimli etkisine dayanıyor. 2024 parlamento seçimlerinin ardından oluşan siyasi bölünmeler, Başbakan Sébastien Lecornu'nün kemer sıkma tedbirlerini meclisten geçirme çabalarını zorlaştırıyor.

Öte yandan, kalabalık sınıflar ve fiziki koşulların yetersizliğine dikkat çeken öğrenci grupları, eğitim sistemi için 10 milyar avroluk ek kaynak talep ederek yeni protesto çağrılarında bulunuyor. Hükümetin kamu harcamalarını sınırlayarak bütçe açığını 2027 yılına kadar %5 düzeyine çekme hedefi, muhalefet lideri Marine Le Pen'in önümüzdeki yıl için %3,7'lik sınır önermesiyle yaklaşan cumhurbaşkanlığı yarışı öncesinde temel siyasi gerilim hattına dönüşmüş durumda.

Piyasa algısı ve Avro Bölgesi'ne olası etkileri

Eski Maliye Bakanı Michel Sapin gibi deneyimli siyasetçiler, Fransa'nın borçlanma piyasalarına erişim kapasitesini koruduğunu ve geçmişteki Yunanistan krizinden farklı bir konumda olduğunu belirtiyor. Buna karşılık, Pacific Investment Management Co. gibi uluslararası portföy yönetim şirketleri Fransız tahvillerindeki pozisyonlarını azaltmayı sürdürürken, kutuplaşmanın sosyal eylemler ile piyasa satışı arasındaki bağı güçlendirdiği kaydediliyor.

Avrupa Merkez Bankası yetkilileri ise acil durum müdahalesini gerektiren sistematik bir kriz olmadığını savunuyor. Bundesbank yetkilisi Michael Theurer risk artışına işaret etmekle birlikte, müdahale mekanizmalarının devreye girmesi için erken olduğunu vurguluyor. Hükümetin bütçeyi onaylatabilme başarısı ve borçlanma faizlerinin seyri, kamu hizmetleri ile borç servisi arasındaki dengenin geleceğini belirleyecek temel etkenler olarak öne çıkıyor.