İlaç fiyatlandırmasında yeni sistem: Fiyatlar kur değiştikçe güncellenecek

Sağlık Bakanlığı, ilaç fiyatları için Euro kuruna bağlı başvurusuz güncelleme sistemi kurdu; cuma listeleri salı geçerli olacak.

Bakanlık tarafından hazırlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ yürürlüğe girdi. Tebliğ, tek bir maktu artış oranı yerine dönemsel Euro değerindeki değişimin ürün fiyatlarına ve maliyet kartı bedellerine otomatik aktarılmasını öngörüyor.

Yeni düzende firmaların kur değişimi için ayrıca başvuru yapması gerekmeyecek. Bakanlık tarafından ilan edilen güncel fiyat listesi her hafta cuma günü yayımlanacak ve takip eden ilk salı günü uygulanacak.

Bu takvim, fiyat kararının duyurulması ile piyasada geçerli hale gelmesi arasına kısa bir uyum penceresi koyuyor. Eczaneler, depolar ve ruhsat sahibi firmalar yeni listeye göre stok ve satış kayıtlarını salı gününden itibaren esas alacak.

Tebliğ ayrıca Türkiye piyasasında 3 yıl boyunca bulunmayan ilaçlar için ayrı bir süreç kuruyor. Bu ürünler her yıl ocak ayında duyurulacak; firmalardan itiraz veya açıklama gelmezse şubat ayında listeden çıkarılacak.

Beş ülke fiyat çıpası

Fiyat hesabında Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan referans ülke olarak kullanılacak. Gerçek kaynak fiyatın belirlenmesinde Euro esas alınacak; böylece dış fiyat sepeti ile Türkiye’deki kamu fiyatı arasında kur bağlantısı kurulacak.

Fiyat korumalı ürünlerde kaynak fiyat, mihenk kaynak fiyatın yüzde seksen’i olarak uygulanacak. Fiyat koruması dışında kalan referans ilaçlarda ise piyasada eşdeğer ürün bulunup bulunmamasına göre yüzde yüz veya yüzde altmış oranı esas alınacak.

Bu ayrım, aynı tedavi alanındaki ürünlerin fiyatlanmasında eşdeğer rekabetin varlığını belirleyici hale getiriyor. Eşdeğer ürün yoksa referans ilacın fiyat koruması daha yüksek kalabilir; eşdeğer ürün varsa indirimli oran devreye girer.

Eşdeğer ilaçta kademeli geçiş

İlk eşdeğer ürünlerde yüzde altmış oranına doğrudan inilmesi yerine kademeli geçiş uygulanacak. Tebliğe göre oran ilk yıl yüzde seksen, ikinci yıl yüzde 75, üçüncü yıl yüzde yetmiş olarak hesaplanacak.

Yerli eşdeğer ilaçların pazar payı, bu oranların daha yüksek seviyelerde tutulması için dikkate alınabilecek. Bu hüküm, yerli üretimin bulunduğu gruplarda fiyat düşüşünün hızını ürün bazında değiştirebilir.

Kur değeri yukarı giderse otomatik mekanizma, firmaların yeni başvurusunu beklemeden fiyat listelerine yansıyacak. Bu yol, şirketler açısından kur kaynaklı maliyet farkını daha hızlı görünür kılar; kamu ödeme sistemi açısından ise güncellenen fiyatların bütçe etkisini daha sık izlemeyi gerektirir.

Euro değeri sınırlı değişirse haftalık listeler daha küçük fiyat farklarıyla yenilenir. Bu senaryoda firmalar için nakit akışı etkisi daha ölçülü kalırken, ecza depoları ve eczaneler açısından stok değerlemesi yine cuma-salı aralığına bağlı ilerler.

Ana belirsizlik, dönemsel Euro değerindeki değişimlerin yıl içinde ne kadar sık ve hangi büyüklükte fiyat farkı yaratacağı. Bakanlığın haftalık liste düzeni, ilaç sektörü için kur, referans fiyat ve eşdeğer pazar payını aynı fiyatlama zincirinde izlenmesi gereken üç değişken haline getiriyor.

Kaynak: T24