İğneyle zayıflama talebi arttı: Denetimsiz takviye pazarı büyüyor

GLP-1 kullanıcılarının takviye harcamaları artarken, ABD'de sosyal medya üzerinden satışlar ve ürün güvenliği tartışmaları öne çıkıyor.

Boston Consulting Group araştırmasına göre, bu ilaçları kullananların protein, lif ve kolajen için yaptığı harcamalar, tedaviye başlamadan önceki düzeye kıyasla yaklaşık yüzde yirmi yükseldi. Araştırmanın aktarılan sonucu tüketimdeki değişimi gösteriyor; ancak takviyelerin ilaç kullanımı sırasında bildirilen şikâyetleri giderdiğini kanıtlamıyor.

Novo Nordisk tarafından üretilen Ozempic ve Wegovy, obezite ve tip 2 diyabet tedavilerinde kullanılan GLP-1 grubunun örnekleri arasında bulunuyor. Tedavi sırasında bulantı, sindirim güçlüğü veya yorgunluk yaşadığını anlatan bazı kullanıcılar, bu şikâyetlere karşı vitaminlerden elektrolit karışımlarına uzanan ürünlere yöneldiklerini söylüyor.

Tedavi bütçesine takviye gideri ekleniyor

Florida'da acil servis hemşireliği yapan Allison Vecchio, sindirim şikâyetleri ve günlük yaşamını aksatan yorgunluk nedeniyle lif, kolajen ve elektrolit ürünleri kullanmaya başladığını anlatıyor. Vecchio'nun açıklamasına göre bu ürünlerin aylık faturası 200–300 dolar arasında değişiyor; kendisi takviye kullanımının ardından rahatladığını belirtiyor.

Kansas'ta yaşayan Terri Hart ise 2023'te başladığı tedavi sırasında ortaya çıkan bulantı ve bitkinlik için magnezyum, B12 ve elektrolit kullandığını söylüyor. Hart'ın bildirdiği aylık 110 dolarlık gider sigorta kapsamında değil; bu tutar Vecchio'nun aktardığı harcama aralığının altında kalıyor.

Her iki kişinin anlatımı da bireysel deneyime dayanıyor; takviyelerin etkisini ölçen karşılaştırmalı bir klinik sonuç sunmuyor. Kullanıcıların rahatlama bildirmesi ile belirli bir ürünün güvenliğinin ve etkinliğinin gösterilmesi ayrı meseleler olarak değerlendirilmek zorunda.

TikTok tavsiyeleri ticari ilişkilere bağlanıyor

Vecchio, sağlık çalışanlarına yönelik bir içerik üreticisi programı aracılığıyla üç markayla çalışıyor. Hart ise TikTok hesabından elde ettiği satış komisyonlarının takviye giderlerini karşılamaya yardımcı olduğunu belirtiyor; böylece kişisel deneyim paylaşımı ile ürün satışı aynı hesapta buluşuyor.

Uzman olmadığını belirten Hart, takipçileriyle kurduğu ilişkiyi “Otoritemi yaşadığım tecrübeyle kuruyorum” sözleriyle açıklıyor. Bu ticari bağ, tavsiyelerin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken bir çıkar ilişkisi oluşturuyor; tek başına paylaşımların yanlış olduğunu göstermiyor.

Niagen Bioscience yöneticisi Rob Fried, markaların TikTok içerik üreticileriyle kurduğu ilişkiler üzerinden satış odaklı iddiaların yayılabileceği uyarısında bulunuyor. Fried'in değerlendirmesi, kendisinin de faaliyet gösterdiği takviye sektöründeki pazarlama uygulamalarına ilişkin bir görüş; belirli bir ürün hakkında doğrulanmış ihlal tespiti değil.

Perakendeciler de ürün çeşitlerini bu müşteri grubuna göre düzenliyor: Target takviye seçeneklerini artırırken The Vitamin Shoppe, lif ve kreatin satışlarında büyüme bildirdi. Ancak aktarılan bilgiler, bu satış artışının ne kadarının GLP-1 kullanıcılarından kaynaklandığını ayırmıyor.

FDA incelemesinin kapsamı tartışma yaratıyor

Stanford Üniversitesi'nde klinik doçent olan ve Ardmore Sağlık Enstitüsü'nde sağlık direktörlüğü yapan Jonathan Bonnet, ürün içeriği kesin bilinmediğinde riskleri değerlendirmenin güçleştiğini vurguluyor. ABD'de takviyeler için satış öncesinde FDA onayının aranmaması, bu ürünlerin ilaçlarla aynı onay sürecinden geçtiği anlamına gelmiyor.

ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanı Robert F. Kennedy Jr., daha sıkı kurallar öneriyor. Aktarılan öneri, üreticilerin bileşenleri genel olarak güvenli sayarak bildirim yapmadan piyasaya sunmasına olanak veren muafiyeti kaldırmayı hedefliyor; ancak düzenleme metni olmadan hangi takviye bileşenlerinin kapsamda olduğu kesinleştirilemiyor.

Body of Work yöneticisi Jacqueline Maslan, satıştan önce inceleme yapılmasını savunuyor. Buna karşılık Sorumlu Beslenme Konseyi başvuruların birikmesi riskine dikkat çekerken, Thorne yöneticisi Colin Watts FDA'nın personel kapasitesinin yeni ürünlerin geliştirilme hızını karşılayamayacağını öne sürüyor.

Bildirim yükümlülükleri genişletilirse, takviye üreticileri açısından ürün geliştirme ve piyasaya giriş süreçleri değişebilir; değişikliğin boyutunu nihai kapsam belirleyecek. Novo Nordisk açısından ise aktarılan veriler, takviye harcamalarındaki artışın ilaç satışlarına veya tedavinin sürdürülmesine etkisini göstermiyor; sektörün büyüklüğünden küresel ekonomik sonuç çıkarmaya da yeterli dayanak sunmuyor.