İçki yasağı kapsamı genişliyor

TBMM, torba yasa teklifiyle alkol satışı ve pazarlamasında yeni kısıtlar ile denetim yetkisinin devrini bu hafta Genel Kurul gündemine getiriyor.

TBMM'de torba yasa gündemi

Yaklaşık 10 günlük aranın ardından Genel Kurul, kapsamlı bir torba teklifi ele alacak. “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik” paketi, tarımdan perakendeye uzanan çeşitli başlıklar içeriyor.

Görüşülecek düzenlemeler arasında alkol satışı ve pazarlamasına yönelik dikkat çekici hükümler yer alıyor. Paket, sektörde görünürlük, marka kullanımı ve denetim yetkisi alanlarında değişiklik öngörüyor.

Marka görünürlüğü ve geçişlere kısıt

Teklifle, alkollü içki üreten, ithal eden veya pazarlayan firmaların isim, marka, logo, amblem ve benzeri unsurlarının kamusal görünürlüğü daraltılacak. İş yerlerinin iç ve dış alanları, vitrinler, satış üniteleri ve etkinlik alanlarında bu ibarelerin kullanımına yeni sınırlamalar getirilecek.

Bir diğer başlık, marka genişletmeye ilişkin kurallar. Fermente alkollü içeceklerde kullanılan bir markanın distile ürünlerde, aynı şekilde distile içki markalarının da fermente ürünlerde kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bu yaklaşım, farklı kategoriler arasında marka geçişiyle dolaylı tanıtım yapılmasının engellenmesini amaçlıyor. Böylece sektörün “marka aileleri” üzerinden pazarlama stratejilerine daha net çizgiler çekilecek.

Satış yasağında yetki değişikliği

Halihazırda 22.00-06.00 saatleri arasında uygulanan perakende alkol satışı yasağının denetim mekanizması da yeniden düzenlenecek. İhlallere yaptırım uygulama yetkisinin mülki idare amirlerine, yani valilik ve kaymakamlıklara devri planlanıyor.

Yetki devri, denetimde merkez-yerel koordinasyonunu güçlendirmeyi ve süreci hızlandırmayı amaçlıyor. İdari cezaların uygulanmasında idarenin tek elde toplanması, itiraz ve uyum süreçlerine de etki edebilir.

Türkiye, 2013’ten bu yana alkollü içkilerde reklam ve sponsorluğu yasaklayan çerçeveye sahip. Yeni teklifte, reklam yasağını tamamlayacak şekilde marka görünürlüğü ve ürün kategorileri arasındaki kullanıma dönük ek sınırlarla rejimin sıkılaştırılması dikkat çekiyor.

Perakende noktaları açısından, vitrin ve iç mekân düzenlemeleri ile etkinlik sponsorluklarında uyum yükümlülükleri artacak. Üretici ve ithalatçılar ise marka portföylerini kategori temelli yeniden kurgulamak durumunda kalabilir.

Süreç, teklifin komisyon ve Genel Kurul aşamalarındaki nihai metnine bağlı olarak şekillenecek. Uygulama takvimi, ikincil mevzuat ve idari talimatlarla netleşecek; sektör için geçiş süreleri belirlenmesi beklenebilir.

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından düzenlemeler yasalaşırsa, denetim yetkisinin sahaya inmesiyle uygulamada farklı illerde yeknesaklık arayışı öne çıkacak. Marka görünürlüğüne dair kuralların sınırları ise tebliğ ve rehberlerle açıklığa kavuşturulabilir.

Meclis’te bu hafta atılacak adımlar, market zincirlerinden etkinlik organizatörlerine uzanan çok sayıda aktör için uyum planlarını hızlandıracak. Tüketici tarafında ise satış saatleri değişmese de denetim yoğunluğunun artması olası.