İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Arakan soykırımı davasında Myanmar hakkında tarihi karar

Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın 2017’de Arakanlı Müslümanlara soykırım uyguladığına hükmederek ülkeyi tazminat ve dönüş garantisiyle yükümlü kıldı.

Arakan soykırımı davasında Myanmar hakkında tarihi karar

Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar ordusunun 2017 senesinde Arakanlı Müslümanlara karşı yürüttüğü askeri harekat sırasında soykırım suçu işlediğine karar verdi. Lahey'de açıklanan nihai hükümde, güvenlik güçlerinin doğrudan müdahaleleri sonucunda en az 10 bin sivilin hayatını kaybettiği ve 700 binden fazla insanın zorla yerinden edildiği tescillendi.

Gambiya tarafından yedi yıl önce açılan davayı sonuca bağlayan yüksek mahkeme, tarihinde ilk kez egemen bir devleti doğrudan soykırım suçundan sorumlu ilan etti. Yargıçlar Kurulu, Myanmar makamlarının mağdurlara tazminat ödemesine ve sınır dışına kaçmak zorunda kalan sivillerin güvenli ve onurlu bir biçimde anavatanlarına dönebilmelerine imkan tanınmasına hükmetti.

Sistematik şiddet ve yok etme kastı

Mahkeme Başkanı Yuji Iwasawa tarafından okunan gerekçeli kararda, askeri birimlerin kadınlara yönelik kitlesel cinsel saldırılar gerçekleştirdiği, çocukları hedef alan aşırı şiddete başvurduğu ve köyleri sistematik olarak ateşe verdiği belirtildi. Kararda, icra edilen bu eylemlerin yalnızca Arakan bölgesindeki Müslüman nüfusun önemli bir bölümünü fiziken yok etme gayesiyle açıklanabileceği vurgulandı.

Uluslararası ceza hukuku içtihatlarında soykırım kastının kanıtlanması en zor yasal standartlardan biri olarak kabul ediliyor. Daha önce yalnızca Ruanda, Srebrenitsa ve Kamboçya'daki trajediler için uluslararası yargı organlarınca tescillenen soykırım tespiti, devlet düzeyindeki sorumluluk bağlamında ilk kez Myanmar örneğinde resmen kayıtlara geçmiş oldu.

Kararın yankıları ve uygulama engelleri

Bangladeş sınırındaki Cox's Bazar mülteci kampında kararı canlı yayından takip eden yüz binlerce yerinden edilmiş Arakanlı, mahkemenin hükmünü sevinçle karşıladı. İnsan hakları savunucuları, bu tarihi adımın Myanmar yönetiminin yıllardır sürdürdüğü inkar politikasını hukuken tamamen çökerttiğini ifade etti.

Askeri operasyonların silahlı isyancı gruplara karşı yürütülen meşru bir mücadele olduğunu savunan Myanmar hükümeti ise soykırım iddialarını reddetmeyi sürdürüyor. Kararın temyiz hakkı bulunmaksızın nihai ve bağlayıcı nitelik taşımasına rağmen, mahkemenin doğrudan yaptırım gücünün sınırlı olması hükümlerin sahada nasıl uygulanacağına dair soru işaretleri barındırıyor.

Küresel hukuk dengelerine etkisi

Kararın açıklanmasının ardından İngiltere, Myanmar askeri ataşesini sınır dışı ettiğini duyururken, Londra'da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üzerinden yaptırım mekanizmalarının devreye sokulması yönündeki çağrılar yoğunlaştı. Hükmün zorlayıcı gücü, Güvenlik Konseyi üyelerinin takınacağı siyasi tutuma ve uluslararası kamuoyunun oluşturacağı baskıya bağlı kalacak.

Bu karar aynı zamanda 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamında görülen diğer uluslararası davalar açısından da emsal teşkil edebilecek hukuki bir zemin hazırlıyor. Özellikle Güney Afrika'nın Gazze'deki askeri operasyonlar nedeniyle İsrail aleyhine açtığı süreç devam ederken, Lahey'in devleti doğrudan sorumlu tutan bu içtihadı küresel adalet mekanizmalarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

More stories

Son haberler