AMCA motoru yarışında Rolls-Royce–Reliance öne çıkıyor

Hindistan, 5. nesil AMCA savaş uçağı için yerli motor geliştirme hedefinde teknoloji ortağını henüz seçmedi. Buna rağmen Rolls-Royce ile Reliance Industries arasında gündeme gelen stratejik iş birliği planı, yarışın yönünü etkileyebilecek bir seçenek olarak öne çıktı. Plan, motorun tasarımdan üretime kadar Hindistan’da yapılmasını, teknoloji transferini ve fikri mülkiyet haklarının Hindistan tarafına devrini içeriyor.

Bu çerçeve, Hindistan’ın savunma sanayinde yerlileştirme ve tedarik riskini azaltma yaklaşımıyla uyumlu görünüyor. Ancak mevcut bilgiler, bunun şu aşamada resmi bir tedarik sözleşmesi ya da nihai seçim anlamına gelmediğini gösteriyor. Hükümet, AMCA motoru için alternatifleri masada tutuyor.

Karar süreci ve adaylar Rolls-Royce’un yanı sıra Fransız Karar süreci ve adaylar Rolls-Royce’un yanı sıra Fransız Safran da güçlü adaylar AMCA motoru için nihai teknoloji ortağı seçimi tamamlanmadı. Rolls-Royce’un yanı sıra Fransız Safran da güçlü adaylar arasında anılıyor. Bu durum, Hindistan’ın ileri sınıf askeri havacılık kabiliyetini tek bir tedarikçiye bağımlı kalmadan kurmak istediğine işaret ediyor. Programın ilk aşamalarında ise ABD üretimi F414 motorlarının kullanılması planlanıyor. Bu yaklaşım, uçak geliştirme takvimini geciktirmeden ilk prototipleri uçurmak ve eş zamanlı olarak daha iddialı bir yerli motor hedefini olgunlaştırmak için kullanılan bir model olarak değerlendiriliyor. Çok kaynaklı motor stratejisi, teknoloji kazanımı ile kısa vadeli teslimat ihtiyaçlarını aynı program altında dengeleme çabası yaratıyor. Özel sektör modeli ve yerlileştirme hedefi Savunma Bakanlığı, AMCA programında özel sektör katılımına izin vererek geliştirme modelini genişletti. Bu adım, yalnızca bir platform üretmekten çok, motor gibi kritik alt sistemlerde yerli sanayi kapasitesini büyütmeyi hedefleyen bir yönetişim tercihi olarak öne çıkıyor. Hindistan, benzer yaklaşımı daha önce farklı savunma tedariklerinde de kullanarak üretim ve bakım kabiliyetini ülke içine çekmeye çalıştı. Rolls-Royce–Reliance hattında konuşulan planın merkezinde Rolls-Royce–Reliance hattında konuşulan planın merkezinde, teknoloji transferi ve fikri mülkiyet haklarının devri yer alıyor. Motor teknolojilerinde fikri mülkiyetin kime ait olduğu; ihracat lisansları, üçüncü ülkelere satış, bakım-onarım hakları ve sonraki modernizasyonlar üzerinde doğrudan belirleyici oluyor. Bu nedenle anlaşma taslağındaki bu unsurlar, yalnızca maliyet değil uzun vadeli stratejik özerklik açısından da kritik görülüyor.

Takvim ve askeri modernizasyon bağlantısı

İlk prototipin 2028 yılında tamamlanması hedefleniyor. Takvim, Hindistan Hava Kuvvetleri’nin modernizasyon planlarında kritik bir basamak olarak izleniyor. Motor ortağı seçimi, prototip sonrası seri üretim temposu, bakım altyapısı ve tedarik zinciri güvenliği gibi alanlarda program riskini doğrudan etkileyebilir.