İçeriğe geç
SON HABERLER
Sağlık

Günlük demir çocuklarda anemi riskini 114 çalışmada azalttı

Cochrane derlemesi demir eksikliği durumunda takviyeyi destekliyor ancak yazarlar her çocuğun günlük demire ihtiyaç duymadığını belirtiyor.

Günlük demir çocuklarda anemi riskini 114 çalışmada azalttı

17 Kasım'da yayımlanan ve 50.000'den fazla katılımcıyı içeren 114 çalışmanın ele alındığı Cochrane derlemesine göre, günlük ağızdan alınan demir çocuklarda ve ergenlerde demir eksikliği anemisini azalttı.

Bu bulgu önem taşıyor çünkü anemi dünya genelinde tahminen 874 milyon çocuğu ve kadını etkiliyor; 2019'da beş yaşından küçük çocukların yaklaşık %40'ı bu durumdan etkilendi. Derlemede günlük ağızdan alınan demir tek başına, folik asitle birlikte veya diğer vitamin ve minerallerle incelendi.

“Demir eksikliği, dünya çapında çocukları etkileyen en yaygın beslenme sorunlarından biri olmaya devam ediyor” diyen ilk yazar Kripa Rajagopalan, Cochrane basın bülteninde şunları söyledi: “Derlememiz, günlük demir takviyelerinin amaçlanan işi yaptığını, yani ebeveynlerin ve sağlık çalışanlarının endişelendiği yaygın hastalıklar üzerinde ölçülebilir bir etki yaratmaksızın demir eksikliği anemisini azalttığını gösteriyor.”

Demir eksikliği, vücudun hemoglobin üretimi gibi işlevler için yeterli demire sahip olmadığı anlamına geliyor. Hemoglobin, oksijeni akciğerlerden vücudun geri kalanına taşıyan kırmızı kan hücresi proteinidir. Demir eksikliği tedavi edilmezse demir eksikliği anemisine ilerleyebilir.

Cochrane, hiçbir müdahale yapılmaması veya plaseboya kıyasla tek başına demirin demir eksikliği anemisini muhtemelen azalttığını bildirdi. Folik asitle birlikte demir de bunu muhtemelen azalttı, ancak bu sonuç tek bir çalışmadan elde edildi. Derlemeye göre, diğer vitamin ve minerallerle birlikte demir de bu durumu azaltabilir.

Derleme, aynı yaş ve cinsiyetteki diğer çocuklarla karşılaştırıldığında tek başına demirin boy veya kilo üzerinde hiçbir etkisini tespit etmedi. Ayrıca öksürük, ateş ve solunum yolu hastalığı dahil olmak üzere birçok yaygın hastalık üzerinde de etki saptanmadı. Folik asitli demir ise ishal veya solunum yolu hastalığında çok az fark yarattı ya da hiç fark yaratmadı.

Güvenliliğe ilişkin kanıtlar daha az kesindi. Demir dışkıda renk değişimini artırabilir; tek başına demir ise kusma veya ishalde çok az fark yaratabilir ya da hiç fark yaratmayabilir. Cochrane, kabızlık üzerindeki etkinin oldukça belirsiz olduğunu ve diğer vitamin ve minerallerle birleştirilen demirin, demir içermeyen aynı takviyeye kıyasla kusmayı muhtemelen artırdığını belirtti.

Kıdemli yazar Saurabh Mehta, “Kanıt tabanı ihtiyaç duyulan durumlarda günlük demir takviyesi kullanımını desteklese de bazı advers etkiler görülüyor” dedi. “Dışkıda renk değişimi ve bazı formülasyonlarda kusma demir ile daha yaygındı; anemi ve demir eksikliğinin kendisi dahil olmak üzere birçok sonuç için kanıt kesinliği düşük veya çok düşüktü.”

Derleme en doğrudan çalışmalarda incelenen çocuk ve ergenler için geçerli olup çalışmaların çoğu Asya'da yürütüldü ve beş yaşın altındaki çocuklara odaklandı. Tüm çocukların veya ergenlerin günlük demire ihtiyaç duyduğunu göstermiyor. Yazarlar, sonuçların beslenme ihtiyacına, yerel demir eksikliği ve anemi yaygınlığına ve takviye formülasyonuna göre yorumlanması gerektiğini ifade etti.

Demir takviyesi, özellikle ergenler ve kadınlar için dünyanın birçok yerinde anemiyi önleme ve tedavi etme amacıyla zaten kullanılıyor. Cochrane, en son 2016'da güncellenen Dünya Sağlık Örgütü kılavuzlarının uzun vadeli etkiler konusundaki kanıt eksikliğine dikkat çektiğini belirtti.

Kaynak: sistematik derleme basın bülteni, Cochrane, 17 Kasım 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır, tıbbi tavsiye vermez.

More stories

Son haberler