Araştırma bütçelerinde uzman tercihi mi yoksa ortalama mı
Yeni bir çalışma, Ar-Ge projelerinde ‘özel hak’ ile seçilen fikirlerin, panel ortalamasına göre daha düşük performans gösterdiğini ortaya koyuyor.

Uzman inisiyatifi ile grup kararı arasındaki performans farkı
Bilimsel bir ön baskı platformunda yayımlanan güncel bir inceleme, Ar-Ge ve inovasyon süreçlerinde sıkça başvurulan "özel hak" veya "torpil" mekanizmalarının etkinliğini sorguluyor. Bir panelin reddettiği projeyi, tek bir uzmanın desteğiyle öne çıkarma pratiğinin, geleneksel puanlama yöntemlerine kıyasla daha başarılı sonuçlar verip vermediği analiz edildi. Henüz bağımsız hakem denetiminden geçmemiş olan bu çalışma, 2017-2024 yılları arasında bilgisayar bilimleri alanında reddedilen 10 binden fazla başvuruyu mercek altına alıyor.
Bulgular, bütçenin yüzde 10'luk bir dilimi için panel ortalamasının, azınlık desteğiyle seçilen projelere göre atıf yüzdeliklerinde ortalama 7,75 puan daha yüksek performans sergilediğini gösteriyor. Bu durum, yöneticilerin riskli veya sıra dışı projeleri seçmek için kullandığı özel yetki mekanizmalarının, aslında rastgele bir seçimden farksız olabileceğine işaret ediyor.
Karar mekanizmalarında veriye dayalı yaklaşım
Kurumsal inovasyon birimleri ve hızlandırma programları, genellikle grup düşüncesinin (groupthink) yarattığı kısıtlamaları aşmak için sponsor destekli istisnalara yer verir. Ancak çalışma, panel ortalaması hesaba katıldığında, azınlık desteğinin herhangi bir avantaj sağlamadığını savunuyor. Hatta puan varyansına dayalı bir sıralamanın, azınlık desteğiyle yapılan seçimlerden daha başarılı olduğu gözlemleniyor.
Bu sonuçlar, karar vericiler için somut bir yönetim değişikliği öneriyor. Eğer bir kurum, "joker" hakları kullanarak sıra dışı projeleri desteklemek istiyorsa, bu seçimleri sponsorların kişisel tercihleri yerine, panel ortalamaları veya puan değişkenliği gibi daha nesnel kriterlere dayandırması öneriliyor. Aksi takdirde, özel haklarla seçilen projelerin başarı şansı, istatistiksel olarak bir piyangodan daha yüksek görünmüyor.
Kurumsal süreçler için çıkarımlar ve kısıtlamalar
Ticari veya akademik projelerin seçiminde, "güçlü bir şampiyonun" desteğiyle öne çıkan fikirler, genellikle anlatı tutarlılığı nedeniyle yanıltıcı olabiliyor. Oysa panel ortalamaları, birden fazla zayıf sinyali birleştirerek tek bir güçlü sinyalden daha güvenilir bir başarı tahmini sunabiliyor. Satın alma süreçlerinde veya pilot proje seçimlerinde, yönetici inisiyatifiyle yapılan müdahalelerin, uzun vadeli performans beklentilerini karşılamadığı belirtiliyor.
Çalışmanın bazı sınırlamaları da mevcut; veriler yalnızca atıf sayılarına dayanıyor ve ticari gelir gibi doğrudan ekonomik çıktıları kapsamıyor. Ayrıca, incelenen örneklemin sadece bilgisayar bilimleri alanıyla sınırlı olması, diğer sektörlerde farklı sonuçlar doğurabileceği ihtimalini dışlamıyor. Yine de bu veriler, karar vericilerin istisnai seçimler için daha şeffaf ve veriye dayalı bir kanıtlama yükümlülüğü getirmesi gerektiğini hatırlatıyor.
More stories
- SPK'dan BR Madencilik'e 6 aylık işlem yasağı
- Veri merkezleri karbon salımı ile iklim hedeflerini zorluyor
- Kurumsal hantallık şirketleri vuruyor: Çıkış yolu çevik kurumsallıkta
- Almanya'da şirket kurma süresi bürokrasi nedeniyle rekor kırdı
- Deutsche Bank sızıntısı yönetimdeki reform iddialarını sarstı
- Nvidia üzerinde Huang'ın geri dönmesi için baskı artıyor
- İngiliz otomotiv sektörü Çinli araç tarifeleriyle köşeye sıkıştı
- Yapay zeka işe alım araçlarında önyargı riski ve denetim süreci
Son haberler
- Cezaevlerinde telefon sinyali engelleme adımına ABD'de tepki
- Odesa elektrik şebekesi Rus hava saldırıları sonrasında tıkandı
- Bahreyn'de hava saldırısı sonrası sanayi tesisinde yangın çıktı
- Kongre, siyahi Demokratların artan politika etkisini sınıyor
- Baltık Denizi'nde Rus kargo gemisi İHA saldırısıyla alev aldı
- Yapay zekâ bilinç kazanabilir mi? Google DeepMind ve Anthropic filozoflarla çalışmaya başladı
- Diyetisyenler bitki temelli beslenme için küçük değişiklikler öneriyor
- Avrupa 16 siber ve fiziksel olayın ardından faili bulamıyor

