Eski Meta çalışanı Bejar: Finansal çıkarlar çocuk güvenliğinin önüne geçti

ABD'de Meta'ya karşı çocukların ruh sağlığına zarar verdiği iddiasıyla açılan davada duruşmalar sürerken, şirketin eski mühendislik direktörü Arturo Bejar, Meta'nın çocuk güvenliğinden çok finansal çıkarlarını öncelediğini öne sürdü.

California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers'ın başkanlık ettiği davanın dünkü duruşmasında California Başsavcı Yardımcısı Megan O'Neill ve Meta'nın avukatı Paul Schmidt'in ardından Bejar dinlendi. Eski çalışan, bugün de mahkeme kürsüsünde ifade vermeyi sürdürdü.

Etkileşim ve gelir güvenliğin önüne geçti

Daha önce Meta'da mühendislik direktörü olarak görev yapan Bejar, şirketin çalışanlarını değerlendirirken anlamlı sosyal etkileşimler ve günlük aktif kullanıcı sayısı gibi ölçütleri esas aldığını söyledi. Bu yaklaşımın güvenlikten ziyade etkileşim ve kara odaklanılmasına neden olduğunu savunan Bejar, kullanıcıları mola vermeye teşvik eden aracın da “başarısız olması için tasarlandığını” iddia etti.

Söz konusu aracın varsayılan ayar olarak sunulmadığını belirten Bejar, gönderilen hatırlatmaların da kullanıcılar tarafından kolaylıkla göz ardı edilebildiğini ifade etti.

Bejar'dan Zuckerberg'e ilişkin iddia

Bejar, Meta'nın 13 yaşından küçük milyonlarca kullanıcıyı belirleyebilecek teknolojiye sahip olduğunu ancak uzun vadeli finansal çıkarlar nedeniyle “sorma, söyleme” politikası izleyerek bu duruma bilinçli şekilde müdahale etmediğini ileri sürdü.

Meta Üst Yöneticisi (CEO) Mark Zuckerberg'in birçok karar alma sürecine doğrudan dahil olduğunu belirten Bejar, “Mark bir şeyi öncelik haline getirdiğinde, aylar içinde dağlar yerinden oynar” dedi.

Meta suçlamaları kabul etmiyor

Davacıları temsil eden O'Neill, önceki duruşmada Meta'nın iş modelinin “kullanıcıları kendine bağlamak ve verilerini toplamak” üzerine kurulduğunu savunmuştu. O'Neill ayrıca şirketin platformlarının çocuklar açısından oluşturduğu risklere ilişkin gerçekleri sakladığını ve kendi yürüttüğü ruh sağlığı araştırmalarına müdahale ettiğini öne sürmüştü.

Meta ise çocukları Facebook ve Instagram'a kasıtlı olarak bağımlı hale getirmeye çalıştığı yönündeki suçlamaları reddetti. Şirketin avukatı Schmidt, Meta'nın sosyal medyanın zararları konusunda bilgi paylaşan bir geçmişe sahip olduğunu, içerik ve yaş sınırı politikalarının uygulanmasının karmaşık olduğunu ve çalışanların platformların kullanıcı refahı üzerindeki etkisini iyileştirmek için çalıştığını savundu.

Bejar, dünkü ilk ifadelerinde de Meta'nın platformlarının gençlere zarar verdiğini bildiğini, güvenlik ve emniyet konularının ise ancak sonradan gündeme alındığını öne sürmüştü. Eski çalışan ayrıca şirketin kamuya açık raporlarında kullanıcılar arasındaki zararların yaygınlığını gerçekte olduğundan daha düşük gösterdiğini iddia etmişti.

Dava nedeniyle mahkeme binası önünde de protesto düzenlendi. Aralarında “sosyal medyanın çocuklarının ölümünde payı olduğunu” belirten ebeveynlerin bulunduğu göstericiler, Meta'yı protesto etti.

Davada Zuckerberg ve Mosseri de dinlenecek

Haftalar sürmesi beklenen davada Meta CEO'su Zuckerberg ile Instagram Başkanı Adam Mosseri'nin yanı sıra mevcut ve eski çalışanlar ile psikoloji uzmanlarının da aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin dinlenmesi bekleniyor.

Duruşmalarda, Meta'ya dava açan 29 eyaletten California, Colorado, Kentucky ve New Jersey'nin eyalet yasalarına, diğer eyaletlerin ise federal yasalara dayandırdığı iddialar ile şirketin savunmaları ele alınacak. Diğer 25 eyaletin “tasarım ve bağımlılık” suçlamalarının ise daha sonraki duruşmalarda görülmesi planlanıyor.

Kararı jüri değil hakim verecek

Jürinin yalnızca danışma rolü üstleneceği davada Meta'nın sorumlu olup olmadığına ve uygulanacak ceza veya yaptırımlara ilişkin nihai kararı Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers verecek.

Davanın sonucunun diğer eyaletlerdeki süreçlere yön verebileceği, Facebook ve Instagram'ın çalışma biçiminde değişikliklere yol açabileceği ve Meta'nın milyarlarca dolarlık cezalarla karşı karşıya kalabileceği değerlendiriliyor.

Meta, davayı kaybetmesi durumunda 1,4 trilyon dolara kadar ceza ile karşılaşabileceğini açıklarken, söz konusu miktarın şirketin piyasa değerine yakın ve hukuk tarihinde benzeri görülmemiş bir büyüklükte olduğu belirtiliyor.