Ekonomi yönetiminde çifte ayrılık: SPK başkanı görevi bıraktı, bakan yardımcısı emekli oldu

SPK Başkanı Mahmut Sütçü'nün istifa ettiği, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik'in de emeklilik dilekçesi verdiği bildirildi.

Ayrılıklara ilişkin haberde, Sütçü'nün sağlık gerekçesiyle istifasını sunduğu belirtildi. Çelik'in ise emeklilik talebini Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e ilettiği ve başvurusunun aynı gün yürürlüğe girmesini istediği aktarıldı.

Bu gelişmeler, yatırım fonlarına yönelik soruşturmanın ve düzenleyici müdahalenin ardından kamuoyuna yansıdı. Bununla birlikte, ayrılıkların soruşturma nedeniyle gerçekleştiğine ilişkin doğrulanmış bir bağlantı bulunmuyor; olayların sıralaması tek başına böyle bir neden ilişkisi kurmaya yeterli değil.

131 fon için tasfiye kararı

Fon piyasasındaki müdahalenin merkezinde, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararı bulunuyor. Haberde aktarılan karara göre kurul, yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS kapsamındaki fon işlemlerini durdurdu ve tasfiye kapsamına 131 fon aldı.

Karar, yalnızca şirket yönetimlerini değil, ilgili fonlarda yatırımı bulunan kişileri de ilgilendiriyor. İşlemlerin durdurulması alım ve satım imkanına ilişkin bir tedbirken, tasfiye kararı fonların kapatılması sürecini gündeme getiriyor; bu iki işlemin yatırımcılar açısından sonuçlarını birbirinden ayırmak gerekiyor.

SPK'nın aktarılan açıklamasında, piyasadaki risklerin ilk kez 2025 yılının son üç ayında belirlendiği ifade ediliyor. Bu tarih ile Eylül 2026'daki karar arasındaki dönem, müdahalenin zamanlaması hakkında yöneltilen eleştirilerin temelindeki kronolojiyi oluşturuyor.

Kurula yönelik eleştiriler, denetimin yeterliliği ve müdahalenin gecikip gecikmediği üzerinde yoğunlaşıyor. Bunlar kurumsal sorumluluğa ilişkin değerlendirmeler; tek başına riskin tespit edildiği tarih, hangi tedbirin ne zaman gerekli olduğunu veya hukuki bir ihlal bulunduğunu göstermiyor.

SPK denetiminin kapsamı ve yetkileri

SPK'nın bu süreçteki konumu, yatırım fonlarını düzenleme ve gözetme göreviyle bağlantılı. Haberde, fonların portföy yapısının mevzuatın belirlediği sınırlar içinde kalıp kalmadığını kontrol etmenin de kurulun sorumlulukları arasında olduğu belirtiliyor.

Aktarılan hukuki çerçeveye göre, 6,4 bin sayılı kanun kurula aykırılıkların giderilmesini talep etme ve faaliyetlere geçici olarak ara verdirme imkanı tanıyor. Yetkilerin daraltılması ve işlemlere yasak getirilmesi de haberde sıralanan müdahale araçları arasında yer alıyor.

Dolayısıyla denetim tartışmasının odağı yalnızca kurulun riskleri fark ettiği tarih değil, sonrasında hangi araçları kullandığı. Eylül kararından önce alınan önlemler ile tespit edilen risklerin kapsamı, müdahalenin yeterliliğini değerlendirmede belirleyici bilgiler arasında bulunuyor.

Yönetimdeki ayrılıkların ardından fonlara ilişkin kararların uygulanması da ayrı bir başlık oluşturuyor. Bir yöneticinin görevden ayrılması ile düzenleyici kurumun tasfiye kararının hukuki durumu aynı mesele değil; ayrılık haberinden kararın değiştiği sonucu çıkarılamaz.

Soruşturma ile ayrılıkları ayıran çizgi

Aynı haberde, fonlarla ilgili soruşturmada İskender Balcı'nın 2 Ekim tarihinde tutuklandığı ileri sürülüyor. Balcı, Osman Çelik'in damadı ve BDDK Üyesi Mustafa Balcı'nın oğlu olarak tanıtılıyor; tutuklama bilgisi ve akrabalık bağlantıları tek kaynağın aktarımına dayanıyor.

Tutuklama, mahkumiyet kararı anlamına gelmiyor ve aile bağı, adı geçen diğer kişiler açısından bir sorumluluk tespiti oluşturmuyor. Çelik'in emeklilik başvurusuyla bu adli işlem arasında doğrulanmış bir neden ilişkisi de bulunmuyor.

Fonların tasfiyesi ilerlerse yatırımcılar açısından temel mesele, sürecin hangi takvim ve koşullarla yürütüleceği olacak. İlave düzenleyici tedbirler alınması halinde ise portföy yönetim şirketleri bakımından bu kararların kapsamı ve işlemlere etkisi önem taşıyacak.

Bundan sonraki değerlendirmelerde yönetim değişikliklerinin resmileşmesi, tasfiyenin uygulama ayrıntıları ve soruşturmadaki adli kararlar ayrı ayrı izlenmeli. Bu başlıklardaki somut gelişmeler, hem yatırımcıların durumunu hem de SPK'nın denetimine ilişkin tartışmanın dayanaklarını netleştirebilir.