Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve M23 örgütü barış yol haritasında anlaştı

İsviçre merkezli diplomatik süreç

Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) yönetimi ile M23 isyancı grubu, İsviçre'de gerçekleştirilen beş günlük arabuluculuk faaliyetlerinin ardından barış görüşmelerini başlatacak bir yol haritasını kabul etti. 21 Ağustos'ta imzalanan bu mutabakat, daha önce Katar'ın başkenti Doha'da belirlenen çerçeveye dayalı olarak aşamalı bir diyalog süreci öngörüyor.

Söz konusu diplomatik adım, ay başında gerçekleşen esir takası süreçlerinin ardından geldi. 2021 yılından bu yana bölgede devam eden çatışmalar nedeniyle yaklaşık 5,3 milyon sivil yerinden edilmiş durumda.

Uluslararası denetim ve saha gözlemi

Görüşmeler; ABD, Katar, Togo, İsviçre ve Afrika Birliği temsilcilerinin gözetiminde 17-21 Ağustos tarihleri arasında yürütüldü. Anlaşma kapsamında, ateşkes ihlallerini kayıt altına alacak standart bir raporlama protokolü oluşturuldu. Ayrıca, Güney Kivu bölgesindeki Minembwe'ye yönelik bir doğrulama misyonunun 24 Ağustos'ta başlaması planlandı.

Ancak sahadaki güvenlik durumu hala oldukça kırılgan. M23 temsilcileri, 23 Ağustos'ta sivil yerleşim alanlarına yönelik insansız hava aracı saldırıları düzenlendiğini ve bu olaylarda can kayıpları yaşandığını öne sürdü. Birleşmiş Milletler, Temmuz ayında tarafların İHA kullanımını artırdığına dair uyarılarda bulunmuştu.

Bölgesel krizler ve belirsizlikler

Güvenlik sorunlarının yanı sıra bölge, Mayıs ayından bu yana 2.500'den fazla kişinin hayatını kaybettiği ciddi bir Ebola salgınıyla da mücadele ediyor. İnsani krizin derinleşmesi, barış sürecinin uygulanabilirliği üzerinde ek bir baskı oluşturuyor.

Çatışmaların temelinde, KDC ile komşu ülke Ruanda arasındaki gerilim yer alıyor. KDC hükümeti ve BM uzmanları, Ruanda'yı M23 grubuna askeri destek sağlamakla suçlarken, Kigali yönetimi bu iddiaları reddediyor. Ruanda ise KDC'yi, FDLR gibi Hutu milis gruplarını desteklemekle itham ediyor.

Bu yol haritası çatışmaların azaltılması için bir fırsat sunsa da, başarısı tarafların ateşkese ne kadar sadık kalacağına ve denetim mekanizmalarının ne kadar etkili çalışacağına bağlı olacak.