Bilinçsiz güneşlenme cilt kanseri riskini artırıyor, uzman uyarıyor

Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr.

Mukadder Uzar Koçak, 15 Mayıs 2026’da yaptığı değerlendirmede, bilinçsiz güneşlenme ve korunmasız ultraviyole (UV) maruziyetinin dünya genelinde cilt kanseri vakalarının artışında etkili olduğunu söyledi. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre yoğun UV maruziyeti, deri kanserleri için en önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.

Koçak, güneşten korunma alışkanlıklarının güçlendirilmesi ve erken tanının, deri kanserlerine bağlı riskleri azaltmada kritik rol oynadığını vurguladı.

Uzman, deri kanserlerinin temel olarak melanom ve melanom dışı deri kanserleri olmak üzere iki ana gruba ayrıldığını belirtti. Melanom dışı grupta bazal hücreli karsinom (BHK) ve skuamöz hücreli karsinom (SHK) yer alıyor; BHK tüm deri kanserlerinin yaklaşık yüzde 75-80’ini, SHK ise yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

Dermatoloji Uzmanı Prof

Koçak’a göre BHK, daha çok açık tenli, renkli gözlü ve kızıl saçlı bireylerde görülüyor. Uzun yıllar güneşe maruz kalmış kişiler risk altında. Vakaların büyük bölümü, güneşe en çok maruz kalan baş-boyun bölgesinde ortaya çıkıyor.

SHK ise daha agresif seyredebiliyor ve metastaz yapma riski taşıyor. Baş-boyun bölgesinde sık izleniyor; ayrıca yanık izleri, kronik yaralar ve skar dokuları üzerinde gelişebildiği için bu tür lezyonların ihmal edilmemesi gerekiyor.

UV maruziyeti ve artan risk

DSÖ verileri ve klinik gözlemler, yoğun ve aralıklı (intermittent) güneş maruziyetinin deri kanserleri açısından belirgin bir risk oluşturduğunu gösteriyor. Özellikle korumasız saatlerde güneş altında kalmak, cilt tipine bakılmaksızın hasarı derinleştiriyor.

Dermatoloji Uzmanı Prof

Uzmanlar, geniş kenarlı şapka ve gölgelik kullanımıyla birlikte yüksek koruma faktörlü güneş kremlerinin düzenli sürülmesini öneriyor. Gün içinde doğrudan güneş altında kalma süresini azaltmak ve çocukluk çağı güneş yanıklarını önlemek, ileride oluşabilecek riskleri düşürüyor.

Melanom ve erken tanı

Melanom, deriye rengini veren hücrelerden (melanositler) köken alıyor ve tüm dünyada görülme sıklığındaki artış nedeniyle yakından izleniyor. Melanomların yaklaşık yüzde 20’si mevcut benlerden gelişebildiği için doğumsal ya da sonradan oluşan benlerin düzenli takibi önem taşıyor.

Koçak, benlerde şekil, renk, sınır veya boyut değişikliği fark edildiğinde gecikmeden dermatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini hatırlatıyor. Güneşten korunmanın yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca sürdürülmesi; yüksek koruma faktörlü ürünlerin kullanılması ve düzenli dermatolojik kontrollerin yapılması, erken tanı ve tedavi başarısını artırıyor.

Yaz mevsimine yaklaşılırken, uzmanlar güneşten korunma protokollerine uyulması ve benlerdeki değişikliklerin dikkatle izlenmesi çağrısı yapıyor. Önümüzdeki dönemde farkındalık çalışmaları ve düzenli kontrollerin yaygınlaşması, risklerin azalmasına katkı sağlayabilir.