Türkiye-KKTC 2026 anlaşması: 23 milyar TL kaynak

Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), 2026 Türkiye-KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması’nı imzaladı. İmza töreni Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapıldı. Anlaşmaya Türkiye adına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, KKTC adına Başbakan Ünal Üstel imza attı.

Anlaşma, KKTC bütçesi ve kamu yatırımlarının finansmanında Türkiye’nin rolünü 2026’da da sürdürecek bir çerçeve oluşturuyor. Cevdet Yılmaz’ın verdiği bilgiye göre 2026 paketi, devirlerle birlikte yaklaşık 23 milyar TL kaynak tahsisini içeriyor. Bu tutarın 21 milyar TL’si yeni ödenek olarak tanımlandı. Kaynağın dağılımında altyapı ve reel sektör projeleri yüzde 48, kamu maliyesi destekleri yüzde 10, savunma harcamaları yüzde 42 pay aldı.

Yılmaz, 2025 anlaşması kapsamında tahsis edilen 21 milyar TL’nin nisan ayındaki son aktarım sonrası yaklaşık yüzde 89’unun kullanıldığını söyledi. Bu oran, uygulama kapasitesi ve proje yürütme temposu açısından 2026 programının nakit akışı ve takvim risklerini azaltan bir gösterge olarak öne çıkıyor. Anlaşma, kamu yatırımları ile reel sektör desteklerini aynı çerçevede ele alırken, savunma kaleminin yüksek payı kamu harcama kompozisyonunda güvenlik önceliğinin sürdüğüne işaret ediyor.

2026 çerçevesi, KKTC’de devam eden kamu altyapı projeleri ve dijital dönüşüm başlıklarını da kapsıyor. Yılmaz, Güzelyurt Devlet Hastanesi inşaatının bu ay tamamlanacağını, Pamuklu Devlet Hastanesi’nin açılışının 15 Kasım’a yetiştirilmesinin planlandığını belirtti. Lefkoşa Yeni Devlet Hastanesi’nin yapımının sürdüğünü, ihalenin 6 ay önce yapıldığını ve kaba inşaatın birinci kata geldiğini aktardı.

Dijital kamu hizmetlerinde e-Devlet mobil uygulamasının geçen yıl ağustosta tanıtıldığını, Hekim Randevu Sistemi’nin mart ayında devreye alındığını söyledi. 2026’da Muhaceret Bilgi Sistemi’nin hayata geçirilmesi planlanıyor. Tapu-kadastro tarafında Parsel Sorgu uygulamasının 2025 nisan içinde test aşamasında kullanıma açıldığı, TAKBİS çalışmalarının ise alt projeleriyle birlikte 2026 haziranında tamamlanmasının öngörüldüğü bildirildi.

Ulaştırma yatırımlarında KKTC Karayolu Master Planı kapsamında toplam 822 km yol yapımının tamamlandığı açıklandı. Bu toplamın 213 km’si bölünmüş yol, 433 km’si tek yol, 176 km’si 3. sınıf yol olarak verildi. Girne Dağ yolu çalışmalarının yıl bitmeden tamamlanması hedefleniyor; Dipkarpaz-Zaferburnu güzergâhında çalışmaların bittiği, Sadrazamköy-Kayalar hattında ise son aşamaya gelindiği belirtildi.

Reel sektör tarafında Güzelyurt’ta narenciye ve ileri meyve işleme ile donmuş/soğuk depolama kapasitesini artırmaya dönük tesisin açılışa yaklaştığı ifade edildi. Turizmde “Ada Kıbrıs” markasıyla yürütülen tanıtım faaliyetlerinin sürdüğü aktarıldı. Yılmaz ayrıca, 2026 anlaşmasıyla ilk kez 5 yeni faiz destekli kredi programının devreye alındığını ve hedefin yatırım, üretim, girişimcilik ve istihdamı desteklemek olduğunu söyledi.

Programın genel çerçevesi, bölgesel gerilimlerin ekonomik etkilerine karşı KKTC’de üretim kapasitesini ve istihdamı korumaya dönük bir mali destek hattı kurmayı amaçlıyor. Bu yapı, kamu yatırımları, dijitalleşme ve kredi destekleri üzerinden büyüme ve kamu hizmeti kapasitesi hedeflerini aynı pakette birleştiriyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Anlaşma, KKTC’nin kamu yatırımları ve bütçe dengesi üzerinde Türkiye kaynaklı finansman kanalını 2026’da da belirleyici kılabilir. Harcama dağılımındaki savunma payı, kamu kaynaklarının sektörler arası tahsisini ve mali alanı etkileyebilir.

Sektör Etkisi: Altyapı, sağlık ve dijital kamu hizmetlerine ayrılan pay, inşaat, sağlık hizmetleri, yazılım ve kamu teknolojileri tedarik zincirlerinde iş hacmini etkileyebilir. Faiz destekli kredi programları, KOBİ’lerin finansmana erişimini ve yatırım iştahını kredi koşulları üzerinden şekillendirebilir.

Piyasa Etkisi: Kaynak tahsisi ve kullanım oranları, Türkiye-KKTC mali ilişkilerinde nakit akışı planlamasını ve kamu ödemeleri takvimini izlenir hale getirir. Harcama kompozisyonu, kamu alımları ve kredi genişlemesi üzerinden yerel fiyatlama, ithalat talebi ve bankacılık bilanço dinamiklerini etkileyebilir.