Çin’in casusları Nvidia skandalından yıllar önce yapay zeka çiplerini hedef aldı
Çin’in istihbarat teşkilatı olarak tanınan Devlet Güvenlik Bakanlığının (MSS) yetkililerinin ABD’de yaşanan Nvidia skandalından yıllar önce yapay zeka…

MSS, iki yıldır Çinli şirketlerin gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimi için gizli operasyon yürüttüğü iddiasıyla teknoloji rekabetinin odağında.
Sektör yetkililerine dayandırılan haberde, Çin Devlet Güvenliği Bakanlığı'nın yapay zeka çipleri tedariki ve sektör istihbaratı için örtülü bir yapı kullandığı ileri sürüldü. İddialar, ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarının Pekin'de güvenlik, sanayi politikası ve tedarik zinciri başlıklarını aynı dosyada topladığını gösteren yeni bir tartışma açtı.
Chen Yixin'in çalışma ekibi
Habere göre MSS Bakanı Chen Yixin, kendisine doğrudan bağlı bir çalışma grubu kurdu. Bu ekibe, ABD'nin Çin'e karşı uyguladığı ihracat sınırlamalarının oluşturduğu baskıya karşı yürütülen çalışmalara destek verme görevi verildiği iddia edildi.
Aynı anlatıma göre grubun hedefleri arasında Çinli şirketlerin tedarik zincirleri hakkında bilgi toplamak, gelişmiş çiplere ulaşmak ve bu ürünlerin ülkeye gizli yollarla sokulmasına yardımcı olmak bulunuyor. Bu iddialar doğrulanırsa, çip ticareti yalnızca şirketlerin satın alma kanallarıyla değil, devlet güvenliği kurumlarının faaliyet alanıyla da iç içe geçmiş olacak.
Şi'nin teknoloji komisyonu
Haberde, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 2023'te Çin Komünist Partisi içinde Merkezi Bilim ve Teknoloji Komisyonu'nu kurduğu aktarıldı. Komisyonun mevcut bakanlıkların üzerinde konumlandığı, ancak bütçesi ve planlarının kamuoyuna açıklanmadığı belirtildi.
Bu yapı, Pekin'in ileri teknoloji rekabetini yalnızca sanayi politikası olarak değil, parti yönetiminin üst düzey koordinasyon alanı olarak ele aldığını düşündürüyor. Yine de komisyonun yetkileri, harcama kapasitesi ve şirketlerle kurduğu ilişki kaynak metinde ayrıntılandırılmadığı için bu alanlarda kesin hüküm kurmak mümkün değil.
Batılı engeller ve yapay zeka
Chen'in geçen yıl bir parti yayın organında yayımlanan yazısında, ABD merkezli şirketlerin geliştirdiği bazı yapay zeka modellerini yeni siber güvenlik tehditleri arasında saydığı aktarıldı. Haberde bu örnekler arasında “Claude Mythos” ve “GPT-5.5-Cyber” adlarının geçtiği belirtildi.
Chen'e atfedilen yazıda şu ifadeler yer aldı: “Bazı ülkeler, kritik teknoloji alanlarında Çin'i boğmak için her yolu deniyor. Büyük güçler arasındaki teknoloji rekabeti, adeta bir yakın dövüş evresine girmiş durumda.” Bu dil, Çinli güvenlik kurumlarının çip ve yapay zeka alanlarını ulusal güvenlik rekabetinin parçası olarak konumlandırdığını gösteren bir işaret olarak okunabilir.
Danışmanlık firması Garnaut Global'in güvenlik uygulamaları direktörü Alex Joske, Chen'in hem parti yönetimine hem de kendi kurumuna mesaj verdiğini söyledi. Joske, “Chen, hem parti yönetimine hem de kendi teşkilatına, kurumunun ABD ile yapay zeka rekabetini uzun vadeli ve en öncelikli mesele haline getirdiğinin sinyalini veriyor.” dedi.
Paravan yapı iddiası
Joske, Çin'in yabancı yapay zeka teknolojileri hakkında bilgi toplamak için zaman zaman paravan kuruluşlardan ve araştırmacılardan yararlandığını belirtti. Ayrıca “Kişileri, (Devlet Güvenliği Bakanlığı için) çalıştıklarını doğrudan söylemeden birer 'kaynak' olarak kullanmakta da hiçbir sakınca görmezler.” ifadelerini kullandı.
Bu iddia, araştırma işbirlikleri, danışmanlık ağları ve teknoloji tedarik kanallarının daha sıkı incelemeye alınabileceği bir çerçeve yaratıyor. Eğer iddia edilen yöntemler kanıtlanırsa, yapay zeka çipleri üreten şirketler için uyum denetimleri ve son kullanıcı kontrolleri daha merkezi hale gelebilir.
Tedarik zinciri baskısı
Olası sonuçlar, iddiaların doğrulanma düzeyine bağlı. Eğer operasyon iddiaları resmî soruşturmalarla desteklenirse, küresel çip ticaretinde aracı şirketler, araştırma ortaklıkları ve sınır aşan sevkiyatlar üzerindeki denetim artabilir.
Çin açısından böyle bir baskı, gelişmiş yapay zeka sistemleri için gerekli çiplere erişimi daha pahalı ve daha yavaş hale getirebilir. Sektör açısından ise tedarik zincirlerinin ayrışması, uyum maliyetlerini yükseltebilir ve şirketleri daha şeffaf müşteri doğrulama süreçlerine zorlayabilir.
Eğer iddialar kanıtlanmadan kalırsa, mesele daha çok teknoloji rekabetinde karşılıklı güvensizliğin yeni bir örneği olarak kalabilir. Açık kalan başlıklar; MSS'nin iddia edilen yapıyla kurduğu bağın derecesi, Çinli şirketlerin bu kanallardan fiilen yararlanıp yararlanmadığı ve ABD kısıtlamalarının sonraki aşamada nasıl uygulanacağıdır.
More stories
- Yapay zekâ bilinç kazanabilir mi? Google DeepMind ve Anthropic filozoflarla çalışmaya başladı
- Avrupa 16 siber ve fiziksel olayın ardından faili bulamıyor
- Suudi oyuncular oyunu benimserken PIF Grand Theft Auto'ya destek veriyor
- Signal, yapay zekanın mesajlara erişimini engellemek için ekran görüntülerini sınırlandırıyor
- Cognition, Devin Mac çalışma alanlarını 6 AWS bölgesinde çalıştırıyor
- 13 yıllık hasret bitti: Dünyanın dört bir yanındaki oyuncular GTA 6 ile buluştu
- Yapay zeka çöplüğü platformları temizliğe zorluyor
- Bir yapay zeka deneyi: Mağaza yöneten Claude önce 'geç kalmak sorun değil' dedi, sonra çalışanı kovdu
Son haberler
- Meteoroloji uyardı: İstanbul'da fırtına ve kuvvetli yağış bekleniyor
- Gürsel Tekin'in esnaf ziyareti sırasında ayağı kırıldı
- İran Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı'nda 2 süper tanker mayına çarptı
- Antalya zirvesinde gergin anlar: Stiell ile tartışan Kurum, Ganalı Bakandan özür diledi
- Milyonlarca sürücüyü ilgilendiren gelişme: HGS icra takipleri mercek altında
- Fon soruşturmasında dev tablo: 91 şirkete kayyum atandı, şüpheli sayısı 632'ye ulaştı
- Hull City 2–0 Brighton: Direncin itibarı yendiği an
- Antalya'daki COP31 zirvesi kilitlendi: Anlaşma taslağına ret geldi

