İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Çin’de süper güçlerin zirvesi: Putin’den “Uluslararası izolasyon kırıldı” mesajı

Putin, Trump ve Şi Cinping ile aynı zirvede buluşarak izolasyonu kırdı. Ukrayna savaşında taviz vermeyen Rus lider, Batı’ya meydan okuyarak güç kazandı.

Atlas Newsdesk
Çin'de süper güçlerin zirvesi: Putin'den "Uluslararası izolasyon kırıldı" mesajı

Putin, Shenzhen’de iki liderle aynı sahneye çıkarak Rusya’nın diplomatik izolasyonunun kırıldığı mesajını verdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile kameralar karşısına çıkması, Moskova için savaş alanından çok diplomasi sahnesinde kazanılmış bir görünürlük oldu. Trump’ın Putin’i kamuoyu önünde “dostum” diye anması, Rus liderin 2022’de Ukrayna’yı işgalden bu yana aradığı kabul görüntüsünü güçlendirdi.

Putin, iki gün içinde yedi dünya lideriyle görüştüğünü vurgulayarak Rusya’yı yalnızlaştırma girişimlerinin sonuç vermediğini söyledi. Üç liderin ortak açıklamasında Ukrayna’daki savaşa değinilmemesi, zirvenin en hassas başlığının resmi metnin dışında bırakıldığını gösterdi.

Shenzhen’de üçlü güç sahnesi

Üç ülke arasında bu formatta yapılan ilk toplantı, Rusya’nın ABD ve Çin ile aynı diplomatik düzlemde görünmesine hizmet etti. Rusya, ekonomik ölçek, nüfus ve küresel etki kapasitesi bakımından iki ülkenin gerisinde olsa da zirvede büyük güç statüsünü öne çıkaran semboller kullandı.

Bu sembollerin başında nükleer kapasite geldi. Rusya, Sovyetler Birliği’nden devraldığı büyük nükleer cephaneliğiyle zirveye girerken, Putin’in güvenlik aygıtı da kamuoyunun dikkatine açık biçimde sahnede yer aldı.

Putin’in Shenzhen’e gelişinden saatler önce Rus stratejik nükleer bombardıman uçaklarının Sovyet döneminden bu yana ilk kez Vietnam’a indiği bildirildi. Zirve alanında ise Putin’e eşlik eden “Çeget” adlı nükleer komuta ve kontrol çantasını taşıyan bir Rus subayının görüntülenmesi, Moskova’nın askeri caydırıcılık mesajını törensel diplomasinin parçası haline getirdi.

Amerikan Girişim Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı ve Rusya uzmanı Angela Stent, görüntünün Batı’nın tecrit stratejisi açısından sonuçlarını şöyle değerlendirdi: “Bu, tam kapsamlı işgalin ardından en azından Batı'nın ona uygulamaya çalıştığı izolasyonu sona erdiriyor. İşte orada. Şi ve Trump ile görüşüyor. İzolasyon ve yaptırımların sonucu bu.”

Kırım Köprüsü gölgesi

Zirve, Ukrayna’daki savaşın diplomatik gündemi belirlemeye devam ettiği bir anda yapıldı. Toplantıdan saatler önce Ukrayna güçlerinin, Rusya’nın 2014’te yasa dışı ilhak ettiği Kırım’ı Rusya’ya bağlayan köprüyü bir hafta içinde üçüncü kez hedef aldığı bildirildi.

Putin, basın toplantısında bu saldırılara ağır karşılık verileceğini söyledi ve denizcilik ya da enerji altyapısını kapsayan sınırlı ateşkes ihtimalini dışladı. Bu açıklama, Moskova’nın sahadaki baskıyı azaltacak dar kapsamlı düzenlemelere bile şimdilik mesafeli durduğunu gösterdi.

Trump ile Putin, zirve öncesindeki temaslarında Ukrayna başlığını ele aldı. Ancak üçlü açıklamada savaşın yer almaması, Kiev ve Avrupa başkentleri açısından müzakere çerçevesinin kimler tarafından belirleneceği sorusunu daha görünür hale getirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, zirve öncesinde bir ABD televizyonuna verdiği röportajda büyük güçlerin dünya adına karar verebilecekleri düşüncesini “çok büyük, kesinlikle çok büyük bir hata” diye nitelendirdi. Ukrayna ve Avrupa ülkeleri, kendi güvenliklerini ilgilendiren görüşmelerin dışında bırakılmamaları gerektiğini defalarca söyledi.

Moskova’nın prestij hesabı

Putin’in zirveye şahsen katılımı, yıllar süren diplomatik kısıtlamaların ardından geldi. Rus lider, yıllık APEC zirvesine dokuz yıldır yüz yüze katılmamıştı; 2019-2021 döneminde yüz yüze format kesintiye uğramış, 2023’te ise ABD ev sahipliğinde yapılan zirveye Ukrayna savaşı nedeniyle davet edilmemişti.

Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Ukraynalı çocukların Rusya’ya götürülmesiyle ilgili çıkardığı tutuklama emri de Putin’in 2024 ve 2025 yıllarında Peru ve Güney Kore’ye yapabileceği ziyaretleri karmaşıklaştırmıştı. Shenzhen’de Trump ve Putin’in mahkemeyi hedef alması, Batı merkezli hukuk kurumlarına karşı ortak bir siyasi dilin ortaya konmasına yol açtı.

Putin, basın toplantısında Trump ile “medeniyet değerleri” konusunda görüş benzerliği bulunduğunu savundu. Demokrasi tartışmasına atıfla liberal düzeni eleştirdi ve Batılı elitlerin Rusya’nın görüşlerini dikkate almadığını öne sürdü.

Bu söylem, Putin’in iktidarı boyunca sürdürdüğü daha geniş bir iddiaya dayanıyor. Rus lider, Sovyetler Birliği’nin dağılmasını daha önce “yüzyılın en büyük siyasi felaketi” diye tanımlamış, 2004’te Beslan saldırısı sonrası “Kendimizi zayıf gösterdik ve zayıflar dayak yer” demişti.

Shenzhen görüntüsü bu nedenle yalnızca bir zirve karesi değil, Moskova’nın çeyrek asırlık statü arayışının yeni bir bölümü olarak okunuyor. Eğer ABD, Çin ve Rusya arasında dar bir büyük güç diplomasisi kalıcılaşırsa, Ukrayna savaşı ve Avrupa güvenliği üzerindeki baskı artabilir; Kiev ve Avrupa’nın masadaki yeri ise bir sonraki diplomatik temasın temel sınavı olacak.

More stories

Son haberler