Yapay zeka asistanlarının alışveriş önerileri markaları zorluyor

Yapay zeka asistanlarında öneri tutarsızlığı

Eylül 2026 tarihli bir akademik ön baskı çalışması, popüler yapay zeka sistemlerinin ticari tavsiyeler sunma biçimlerini inceledi. Araştırmacılar, 2.500'den fazla alışveriş sorgusunu analiz ederek ChatGPT'nin önerilerinin %79'unda birinci tekil şahıs ağzıyla konuştuğunu, Google Gemini ve AI Overviews sistemlerinde ise bu oranın oldukça düşük kaldığını belirtti. Söz konusu rapor, önerilen ürünlerin ve kaynak gösterilen web sitelerinin tekrarlanan sorgularda sürekli değiştiğine dikkat çekiyor.

API verileri ile kullanıcı arayüzü arasındaki fark

Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, geliştiricilerin kullandığı API çıktıları ile son kullanıcı arayüzlerinin birbirinden tamamen farklı sonuçlar vermesi. ChatGPT ve Gemini arayüzleri, aynı sorgulara verilen yanıtlarda ortalama %5,4 oranında ortak kaynak paylaşıyor. Birçok durumda ise iki sistemin önerdiği kaynaklar arasında hiçbir benzerlik bulunmuyor. Uzmanlar, API üzerinden yapılan ölçümlerin tüketicinin gerçekte gördüğü ekranı yansıtmadığını vurguluyor.

Pazarlama stratejileri için yeni riskler

Markalar için bu durum, geleneksel arama motoru optimizasyonu yöntemlerinin yapay zeka dünyasında geçersiz kalabileceği anlamına geliyor. Birinci şahıs ağzıyla yapılan öneriler, tüketiciler üzerinde influencer etkisi yaratabilir; bu da reklam verenler için yeni yasal uyumluluk ve açıklama zorunluluklarını beraberinde getiriyor. Şirketlerin, yapay zeka asistanlarını sabit bir "raf" gibi görmekten vazgeçip, değişken ve öngörülemez bir kanal olarak değerlendirmeleri gerektiği belirtiliyor.

Ölçümleme ve bütçe yönetimi

Rapora göre, yapay zeka üzerinden gelen trafiği takip etmek isteyen işletmelerin, API günlüklerine güvenmek yerine doğrudan kullanıcı arayüzü tabanlı testlere odaklanması gerekiyor. Satış artışını doğrudan ölçemeyen veya tutarlı bir görünürlük sunamayan platformlara büyük bütçeler ayırmak, markalar için risk teşkil ediyor. Gelecek dönemde, asistanların yönlendirdiği trafiğin hangi kanallardan geldiğini anlamak için uçtan uca izleme araçlarının kullanımı kritik önem taşıyacak.

Sektörel beklentiler ve belirsizlikler

Sektör temsilcileri, yapay zeka asistanlarının ticari birer araca dönüşüp dönüşmeyeceğini anlamak için platformların reklam politikalarını ve link yapılarını izlemeyi öneriyor. Eğer sistemler, ürünleri doğrudan satın alınabilir bağlantılarla sunmaya başlarsa, ölçümleme daha sağlıklı hale gelebilir. Ancak mevcut durumda, yapay zeka asistanları üzerinden yapılan pazarlama faaliyetlerinin deneysel bir aşamada olduğu ve dikkatli yönetilmesi gerektiği ifade ediliyor.