Cephede Starlink şoku: SpaceX kısıtladı operasyonlar durdu

Ukraynalı yetkililer, Starlink için getirilen hız sınırının bazı İHA görevlerini aksattığını, ordunun önceden uyarılmadığını bildirdi.

Yetkililerin açıklamalarına göre, 14 Ekim gecesinden itibaren geçerli olan değişiklik sırasında bazı insansız hava aracı (İHA) görevleri tamamlanamadı. Bildirilen sorun, iletişim terminallerinin belirli bir hızın üzerinde bağlantıyı kaybetmesi; açıklamalar, Ukrayna ordusunun Starlink erişiminin bütünüyle durdurulduğu anlamına gelmiyor.

Ukrayna tarafının aktardığı teknik ayrıntılara göre eşik, yaklaşık 160 kilometre/saat olarak belirlendi. Bu hız aşıldığında terminallerin iletişimi kesiliyor. Düzenlemenin, Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX bünyesinde askeri ihtiyaçlar için geliştirilen StarShield hizmetine de uygulandığı belirtiliyor; ancak teknik kapsamı doğrulayan bir şirket açıklaması bulunmuyor.

StarShield sınırı ve bildirim eksikliği

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin askeri teknoloji danışmanı Serhiy Beskrestnov, değişikliğin orduya önceden duyurulmadığını söyledi. Beskrestnov, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, "Savunma güçlerimiz bu kısıtlama konusunda uyarılmadı ve bu durum birkaç operasyonun aksamasına yol açtı" ifadelerini kullandı.

Beskrestnov'un açıklaması, operasyonlardaki aksama ile yeni sınır arasında doğrudan ilişki kuruyor. Ancak hangi görevlerin etkilendiği, kullanılan araçların özellikleri ve sorunun ne kadar sürdüğü açıklanmış değil. Dolayısıyla bildirilen aksamadan hareketle ordunun toplam İHA kapasitesindeki değişimi ölçmek mümkün değil.

SpaceX'in düzenlemeyi hangi gerekçeyle yaptığı da açıklığa kavuşmuş değil. Sınırın geçici olup olmadığı, farklı terminal türlerine aynı şekilde uygulanıp uygulanmadığı ve Ukrayna için bir istisna bulunup bulunmadığı konusunda bilgi yok. Bu ayrıntılar, teknik kısıtlamanın kapsamını belirlemek açısından önem taşıyor.

Washington bağlantısı henüz doğrulanmış değil

Ukraynalı gönüllü Serhiy Sternenko, kararın ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin isteğiyle alınmış olabileceğini ileri sürdü. Bu iddiayı destekleyen bağımsız kanıt bulunmuyor. Beyaz Saray'dan böyle bir talimat geldiği, mevcut açıklamalara dayanılarak doğrulanmış bir olgu olarak sunulamıyor.

Tartışmanın siyasi arka planında, Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerini hedef almasına ilişkin Washington ile Kiev arasındaki anlaşmazlık yer alıyor. Bununla birlikte, saldırılara yönelik Amerikan itirazları ile Starlink üzerindeki değişiklik arasında doğrudan ilişki gösterilmiş değil; olayların birbirini izlemesi tek başına böyle bir bağlantıyı kanıtlamıyor.

Musk, cumartesi günü Trump'ın bu saldırılara itiraz ettiği bir videoya verdiği yanıtta, "Zelenski çok ileri gitti" dedi. Bu sözler Musk'ın tutumunu ortaya koyuyor, ancak SpaceX'in teknik kararına ilişkin bir gerekçe içermiyor. İstihbarat işbirliği konusunda ise Washington, desteğin durdurulduğunu reddediyor; Ukraynalı yetkililer de paylaşımın devam ettiğini söylüyor.

Enerji saldırıları ve istihbarat tartışması

Zelenski, Rusya'nın gece Kiev, yakın bölgeler ve Harkiv'i hedef alan saldırılarda 39 balistik füzenin yanı sıra 120'yi aşkın İHA kullandığını bildirdi. Ukrayna liderinin verdiği bu rakamlar, saldırıların ölçeğine ilişkin Kiev'in açıklamasını yansıtıyor; bağımsız doğrulama bilgisi bulunmuyor.

Zelenski'nin açıklamasında, hasar gören enerji altyapısı 26 elektrik tesisi ile petrol ve doğal gaz alanındaki dört tesis olarak sıralandı. Elektrik hizmetinden mahrum kalanların sayısını ise en az 600 bin olarak verdi. Bu bilanço, iletişim sorununun tartışıldığı sırada enerji şebekesinin de saldırılarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Ukrayna lideri, Trump'ın duyurduğu enerji ateşkesine Rusya'nın uymadığını savundu. Ayrıca müttefiklerinden, art arda ikinci gece füze saldırıları öncesinde istihbarat gelmediğini söyledi. Belirli saldırılar için erken bilgi alınmaması iddiası ile genel istihbarat işbirliğinin sürdüğüne ilişkin açıklamalar, farklı kapsamları nedeniyle birbirinden ayrılmalı.

Zelenski, Washington'dan Moskova üzerindeki yaptırım baskısını artırmasını ve ek Patriot füzeleri göndermesini istedi. Starlink tarafında ise hız sınırının sürmesi halinde, bildirilen eşiği aşan terminallerde bağlantı sorunu devam edebilir. Bunun operasyonlara etkisini değerlendirmek için SpaceX'in uygulamanın kapsamını, Ukrayna ordusunun da etkilenen görevleri açıklaması gerekiyor.