Carry trade'de dengeler değişiyor: Yenin yerine İsviçre frangı mı geliyor?

Carry trade işlemlerinde İsviçre frangı, yene müdahale riski ve sıfır faiz nedeniyle yatırımcıların yeni fonlama adayı oldu.

ING stratejistlerinin değerlendirmesine göre Japon yeninin uzun süredir taşıdığı fonlama para birimi rolü, son kur hareketleri ve müdahale ihtimali sonrasında daha fazla sorgulanıyor. Düşük faizli para biriminden borçlanıp daha yüksek getirili varlıklara yönelen yatırımcılar, artık yalnızca faiz farkına değil, borçlandıkları paranın ani değer kazanma riskine de daha fazla ağırlık veriyor.

Yen riski yeniden hesaplanıyor

Carry trade stratejisinde kazanç, fonlama maliyeti ile yatırım yapılan varlığın getirisi arasındaki farktan doğuyor. Yatırımcı düşük faizli para biriminden borçlanıyor, bu kaynağı ABD tahvilleri, teknoloji hisseleri, gelişmekte olan ülke varlıkları veya emtia gibi daha yüksek getiri aranan alanlara taşıyor.

Japonya, yıllar boyunca düşük faizleri ve derin para piyasaları sayesinde bu işlemlerin ana merkezlerinden biri oldu. Ancak yendeki değer kaybı sonrası döviz piyasasına müdahale ihtimalinin gündemde kalması, yatırımcıların uzun vadeli yen pozisyonlarında daha yüksek risk primi aramasına yol açıyor.

Temel risk, borçlanılan para biriminin yatırım süresi içinde beklenmedik biçimde değer kazanması. Böyle bir durumda yüksek getirili varlıktan elde edilen kazanç, geri ödenecek borcun kur farkı nedeniyle azalabilir veya tamamen silinebilir.

Frankı öne çıkaran faiz farkı

İsviçre frangının alternatif olarak tartışılmasının ana nedeni borçlanma maliyeti. Kaynak verilerde İsviçre Merkez Bankası politika faizi yüzde sıfır seviyesinde gösterilirken, Japonya Merkez Bankası'nın politika faizi %1 düzeyinde bulunuyor.

Bu karşılaştırma, frangı düşük maliyetli fonlama arayan yatırımcılar açısından yene göre daha ucuz hale getiriyor. ING stratejistlerine göre yen hâlâ likidite ve piyasa derinliği açısından üstünlük taşıyor; buna karşılık müdahale riski, bazı yatırımcıları franka yöneltebilir.

Frank üzerinden borçlanan yatırımcı çoğu durumda bu parayı satarak daha yüksek faiz veren başka bir para birimine geçiyor. Diğer koşullar sabit kalırsa bu işlem, frank üzerindeki değerlenme baskısını sınırlayabilir.

Bu mekanizma İsviçreli ihracatçılar için ayrı bir sonuç doğurabilir. Güçlü frank, makine, elektronik, metal ve hassas üretim alanındaki şirketlerin ürünlerini dış pazarlarda daha pahalı hale getiriyor.

Swissmem verilerine göre İsviçre teknoloji sektörünün satışları 2025'te %0,3 gerilerken, mal ihracatı aynı dönemde %0,7 arttı. Frankın fonlama para birimi olarak daha fazla kullanılması, ihracatçıların uzun süredir izlediği kur baskısını kısmen hafifletebilir.

Güvenli liman riski sürüyor

Frangın daha düşük faiz sunması, onu risksiz bir finansman aracı yapmıyor. İsviçre frangı küresel piyasalarda güvenli liman olarak görüldüğü için jeopolitik gerilim, finansal dalgalanma veya hisse senetlerinde satış dönemlerinde hızlı değer kazanabilir.

Bu özellik, carry trade yatırımcısı için yen riskinin farklı bir biçimde franka taşınması anlamına geliyor. Riskten kaçış döneminde frank güçlenirse, frankla borçlanan yatırımcının geri ödeme maliyeti yükselir ve yüksek getirili varlıktaki pozisyon baskı altında kalır.

Franga geçiş eğilimi kalıcı olursa, küresel sermaye akımları yüksek faizli para birimleri ve tahvillere daha fazla yönelebilir. Bu yol, gelişmekte olan ülke varlıkları için kısa vadeli girişleri destekleyebilir, ancak ani çıkışlarda kur ve tahvil piyasası oynaklığını artırabilir.

Tersi senaryoda, Japonya'da müdahale riski azalır ve yen piyasası daha öngörülebilir görülürse, yen likiditesi nedeniyle ana fonlama para birimi rolünü koruyabilir. Bu durumda İsviçre frangı tamamlayıcı bir kanal olarak kalır; İsviçreli ihracatçılar üzerindeki kur baskısında belirgin bir rahatlama oluşmayabilir.

Açık kalan soru, yatırımcıların faiz farkını mı yoksa güvenli liman kaynaklı kur riskini mi daha ağır basan unsur olarak göreceği. Bu denge, carry trade işlemlerinin yönünü, yüksek getirili varlıklara sermaye akışını ve İsviçre frangının küresel piyasalardaki rolünü belirleyecek.