Brezilya'da rüzgar enerjisi projeleri yerel halkla hukuki sorunlar yaşıyor

Brezilya'nın yenilenebilir enerji hedefleri hukuki engellere takılıyor

Dünyanın en büyük beşinci karasal rüzgar enerjisi kapasitesine sahip olan Brezilya, kuzeydoğu bölgesindeki genişleme çalışmaları nedeniyle ciddi sosyal ve hukuki krizlerle karşı karşıya. Bölgedeki arazi sahipleri, çok uluslu enerji şirketlerine karşı sözleşme ihlalleri ve kısıtlanan arazi kullanımı gerekçeleriyle dava süreçleri başlattı.

Anlaşmazlıkların temelinde, şirketlerin vaat ettiği kira ödemeleri ile tarımsal üretimde yaşanan kayıplar arasındaki dengesizlik yatıyor. Çiftçiler, altyapı çalışmaları nedeniyle verimli topraklarının sözleşmede belirtilenden çok daha büyük bir kısmının kullanılamaz hale geldiğini ifade ediyor. Örneğin, 50 hektarlık arazisinin dört hektarını kaybeden Antonio de Souza, başlangıçta aylık 3.000 ila 5.000 Brezilya Reali arasında değişen ödemeler karşılığında anlaşma sağladığını belirtiyor.

Yerel halkın enerji maliyetleri ve sağlık endişeleri artıyor

Bölgede üretilen elektriğin büyük bir kısmı sanayi merkezlerine aktarılırken, yerel yönetimler kendi bölgelerindeki elektrik fiyatlarının yükseldiğini bildiriyor. Bu durum, halkın projelere olan güvenini zedeliyor. Mayıs 2025'te Fransız enerji devi Voltalia'ya karşı açılan toplu davada, José Cristino da Cruz gibi yerel temsilciler aktif rol alıyor.

Bölgedeki sağlık verileri, rüzgar türbinlerinin yoğunlaştığı alanlarda yaşayan kişilerde uyku bozuklukları, işitme sorunları ve kaygı düzeylerinde artış olduğunu gösteriyor. Sosyoekonomik açıdan zaten zorlu koşullara sahip olan bu bölgede, söz konusu sağlık sorunları toplumsal huzursuzluğu daha da körüklüyor.

Düzenleme eksikliği yeşil enerji hedeflerini riske atıyor

Gerilimi tırmandıran en önemli faktörlerden biri, türbinler ile yerleşim yerleri arasındaki mesafe konusunda federal düzeyde bağlayıcı bir düzenlemenin bulunmamasıdır. Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Kasım 2023'te yaptığı açıklamada Brezilya'yı on yıl içinde "yeşil enerjinin Suudi Arabistan'ı" yapma hedefini duyurmuştu. Ancak bu hukuki boşluklar, söz konusu stratejik vizyonun sürdürülebilirliğini tehdit ediyor.

Bu belirsizlik ortamı, yenilenebilir enerji projelerinin toplumsal kabulünü zorlaştırıyor ve uzun süreli dava süreçlerine yol açıyor. Uzmanlar, ulusal enerji hedefleri ile yerel halkın yaşam kalitesi arasındaki bu dengesizliğin, Brezilya'nın yeşil dönüşüm sürecinde ciddi bir risk faktörü oluşturabileceği konusunda uyarıyor.