BIST 30 ilk çeyrekte küresel ilk 10'a girdi

Borsa İstanbul’da BIST 30 endeksi, 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 18,77 getiriyle dünya genelinde en çok yükselen ilk 10 endeks arasına girdi. Endeks, 2025 kapanışını 12.223,61 puanda yaptı ve 2026 ilk çeyreğini 14.518,03 puanda tamamladı. Aynı dönemde dolar bazında getirisi yüzde 14,7 oldu.

Bu tablo, mart ayında Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin küresel piyasalarda satış baskısı yaratmasına rağmen oluştu. Haberde yer alan verilere göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri gerilimi artırdı ve martta küresel piyasalarda yaklaşık 14 trilyon dolarlık değer kaybı görüldü. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisi petrol fiyatlarını yukarı çekti; bu kanal üzerinden küresel enflasyon görünümü ve merkez bankalarının politika patikası yeniden fiyatlandı.

Küresel tarafta risk algısı bozulurken dolar diğer para birimleri karşısında güçlendi. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48702’ye çıkarak Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bu hareket, Fed başta olmak üzere büyük merkez bankalarının daha şahin adımlar atabileceği beklentisini güçlendiren bir gösterge olarak izlendi.

Yurt içinde daha geniş piyasa göstergesi olan BIST 100 endeksi, ilk çeyrekte yüzde 13,6 yükselerek 12.790,98 puana çıktı. Ocak ayında yüzde 22,9 artışla Kasım 2022’den bu yana en iyi aylık performansını kaydetti. Şubat ayında yabancı yatırımcı girişi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın rezerv artırımıyla BIST 100, 14.532,67 puanla tarihi zirveyi test etti.

Piyasa fiyatlamasında dezenflasyon sürecine ilişkin beklentiler, hisse senetlerine gelen talebi destekleyen başlıklardan biri olarak öne çıktı. Buna karşılık marttaki küresel dalgalanma, enerji fiyatları ve faiz beklentileri üzerinden risk iştahını baskıladı. Bu dönemde TCMB, artan küresel riskler altında Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başladı.

Söz konusu swap adımı, piyasada TL sıkışıklığını sınırlamayı, bankacılık sisteminde likidite yönetimini kolaylaştırmayı ve TL üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor. Likidite koşullarının sıkılaştığı dönemlerde bu tür araçlar, para politikasının aktarım mekanizmasını daha öngörülebilir tutmak ve kısa vadeli oynaklığı azaltmak için kullanılıyor.

İlk çeyrek verileri, küresel şokların yoğunlaştığı bir dönemde Borsa İstanbul’da özellikle büyük ölçekli şirketleri içeren endekslerin göreli ayrışma gösterebildiğine işaret etti.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: BIST 30’un küresel endeksler arasında üst sıralara çıkması, Türkiye varlıklarına yönelik risk algısını ve sermaye akımlarını etkileyebilir. TCMB’nin swap adımı, TL likidite koşullarını yönetme kapasitesi üzerinden finansal istikrar tartışmalarında belirleyici olabilir.

Sektör Etkisi: Büyük ölçekli şirketlerin ağırlıkta olduğu endekslerdeki ayrışma, bankacılık ve sanayi şirketlerinin fonlama maliyeti ve bilanço beklentileriyle daha yakından ilişkilendirilebilir. Enerji fiyatları ve küresel faiz beklentileri, özellikle ithal girdi yoğun sektörlerde marj ve fiyatlama davranışını etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve doların güçlenmesi, gelişen piyasalarda portföy dağılımını ve risk primlerini yeniden şekillendirebilir. Petrol fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerinin değişmesi, hisse senedi çarpanları ve tahvil getirileri arasında yeniden denge arayışına yol açabilir.