Kütahya’da atıl arazilerde yaban mersini hamlesi: İlk etap 24 bin dönüm

Kütahya Ticaret Borsası (KÜTBO), Hollanda Büyükelçiliği ile yürütülen iş birliği kapsamında kentte atıl durumdaki tarım arazilerinde yaban mersini (blueberry) üretimine yönelik bir çalışma başlattı. Proje, KÜTBO Onursal Başkanı Nafi Güral öncülüğünde ve KÜTBO Başkanı Necati Gültekin’in verdiği bilgilerle 11 Mayıs 2026’da kamuoyuna duyuruldu.

İlk aşamada, Kütahya’da atıl olduğu belirtilen 2,4 milyon dönüm tarım arazisinin %1’ine karşılık gelen 24 bin dönüm alanda üretime geçilmesi hedefleniyor. Bu ölçeğin, hesaplamalara göre yıllık 50 milyon euro gelir potansiyeli taşıdığı ifade edildi.

Gültekin, Kütahya’da toplamda yaklaşık 3 milyon dönüm tarıma elverişli arazi bulunduğunu, ancak bunun 2,4 milyon dönümünde ekim yapılmadığını söyledi. Çalışmanın temel amacı, kullanılmayan arazilerin ekonomiye kazandırılması ve üreticinin alternatif bir ürünle gelir çeşitlendirmesi olarak öne çıktı.

Kütahya’nın halihazırda hububat ve kiraz üretimiyle bilindiğini belirten Gültekin, yaban mersininin mevcut ürün desenini tamamen ikame etmekten ziyade tamamlayıcı bir gelir kalemi olarak konumlandığını kaydetti.

KÜTBO’nun paylaştığı verilerde, yaban mersini üretiminin saksı sistemiyle yapılabileceği ve fidanların ekonomik ömrünün 12 yıl olduğu belirtildi. Açıklamaya göre ilk yıl ürün alınmıyor; ikinci yılın sonunda dönüm başına ortalama 550 kilogram verime ulaşılabileceği hesaplanıyor.

Gültekin, güncel satış fiyatına ilişkin olarak yaban mersininin kilogramının yaklaşık 4 euro seviyesinde olduğunu, bu varsayımla dönüm başına gelirin 2. 200 euroya kadar çıkabildiğini aktardı.

Bu çerçevede 24 bin dönüm hedefinin, dönüm başına gelir varsayımları altında toplamda 50 milyon euro yıllık kazanç yaratabileceği öngörüsü paylaşıldı. Gültekin ayrıca, 10 yıl içinde atıl arazilerin %10’unda yaban mersini üretimi yapılması planını dile getirerek, bunun yaklaşık 500 milyon euro seviyesinde ek gelir potansiyeline işaret edebileceğini söyledi.

Söz konusu rakamların, kurumun kendi hesaplamalarına dayandığı ve üretim maliyetleri, verim dalgalanması, iklim riski ve pazara erişim gibi unsurlara bağlı olarak değişebileceği not edildi.

Projenin dikkat çeken başlıklarından biri de pazarlama tarafı oldu. KÜTBO’nun aktardığına göre Hollandalı yetkililer, üretime yönelen çiftçilere alım garantisi verilmesi yönünde bir çerçeve sundu.

Bu tür bir alım mekanizması, özellikle ilk yatırım ve geçiş döneminde üreticinin fiyat ve satış kanalına ilişkin belirsizliğini azaltabilecek bir unsur olarak izleniyor. Bununla birlikte, alım garantisinin koşulları, süreleri, kalite standartları ve sözleşme yapısı gibi detayların netleşmesi projenin ticari sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.

Kütahya ölçeğinde yüksek katma değerli meyve üretimine yönelim, tarımda gelir artışı kadar tarımsal girdiler, soğuk zincir, paketleme, depolama ve lojistik gibi yan sektörlere de talep yaratma potansiyeli taşıyor. Üretimin ihracata yönelmesi halinde, ürün standardizasyonu, kalıntı mevzuatı ve izlenebilirlik gibi başlıklarda uyum gereklilikleri ön plana çıkabilir.

Bölge ekonomisi açısından ise, atıl arazilerin üretime katılması istihdam ve yerel ticaret hacmi üzerinde destekleyici bir etki yaratabilir.

Önümüzdeki dönemde, pilot üretim alanlarının seçimi, çiftçilerin eğitim programlarının kapsamı ve alım garantisi mekanizmasının sözleşme detayları yakından izlenecek.