Banka hesabı kullandırma ceza indirimi kararı

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, dolandırıcılık dosyalarında sadece banka hesabı, IBAN ya da kripto varlık hesabını üçüncü kişilere “kullandırdığı” iddia edilen sanıklar açısından cezada indirim yolunu öne çıkaran bir karar verdi. Mahkeme, yerel mahkemenin mahkûmiyet hükmünü bozdu ve dosyayı yeniden değerlendirme yapılması için geri gönderdi.

Kararın dayanağını, 7589 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 158. maddesine eklenen yeni fıkra oluşturdu. Bu düzenleme, dolandırıcılık eylemine doğrudan katılmadığı, yani dolandırıcılığın icra hareketlerini yürütmediği halde sadece hesap bilgilerini başkasının kullanımına açtığı tespit edilen kişiler için cezada yarı oranında indirim öngörüyor. Mahkeme, bu hükmün somut olayda uygulanıp uygulanamayacağını tartışmadan verilen mahkûmiyet kararını yeterli görmedi.

Dosyada kritik ayrım, sanığın rolünün “dolandırıcılığa iştirak” mi yoksa “yalnızca hesap kullandırma” mı olduğu noktasında toplandı. Bölge adliye mahkemesi, sanığın eyleminin sadece hesap kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığının daha ayrıntılı incelenmesini istedi ve bu nedenle dosyayı ilk derece mahkemesine iade etti. Böylece yargılama sürecinde, hesap sahibinin olayın planlanması, mağdurla temas, para trafiğinin yönetimi ve menfaat temini gibi aşamalara katılımı gibi unsurların daha net ortaya konması gerekecek.

Karar, dolandırıcılık soruşturmalarında “hesap temini” ve “paravan hesap” iddialarıyla yargılanan kişiler açısından emsal niteliğinde bir tartışma alanı açtı. Yeni fıkra, her dosyada otomatik indirim anlamına gelmiyor; indirim için eylemin doğrudan dolandırıcılık fiiline dönüşmemesi ve sanığın rolünün sadece hesap bilgisi paylaşımıyla sınırlı kalması gerekiyor. Bu yaklaşım, savcılık iddiaları ile savunmaların odak noktasını, “hesap hareketlerinin kime hizmet ettiği” sorusundan “hesap sahibinin iradesi ve katkısının düzeyi” sorusuna kaydırabilir.

Öte yandan gelişme, bankacılık ve kripto varlık ekosisteminde uyum ve risk başlıklarını da yakından ilgilendiriyor. Hesapların üçüncü kişilere kullandırılması, dolandırıcılık gelirlerinin transferinde sık görülen yöntemler arasında yer alıyor ve soruşturmalarda hesap sahipleri hızlı biçimde şüpheli konumuna düşebiliyor. Mahkemenin dosyayı geri göndermesi, benzer davalarda mahkemelerin sanığın fiiline ilişkin ayrıntılı rol analizi yapmasını zorunlu kılarken, devam eden yargılamalarda ceza indirimi talebine dayanak gösterilebilecek yeni bir hukuki yol da oluşturuyor.

Kararın çerçevesi ve uygulama alanı

Karar, “dolandırıcılık suçu işlendi” tespiti ile “kim hangi rolü üstlendi” tespitini birbirinden ayıran bir yaklaşım benimsiyor. Uygulamada bu, hesap sahibinin sadece hesap bilgilerini verip vermediğinin; ayrıca para çekme, yönlendirme, mağdurla iletişim kurma veya örgütlü yapı içinde hareket etme gibi ek davranışlarının olup olmadığının dosya bazında netleştirilmesi anlamına geliyor.