Berlin'den sızdırılan devlet sırlarının müşterileri ve İsrail

August Hanning, Almanya Dış İstihbarat Servisi’nden yaklaşık 2 bin belge sızdırmakla suçlanarak gözaltına alındı; dosya müttefik güvenini zorluyor.

80 yaşındaki Hanning, 1998-2005 arasında BND olarak bilinen servisi yönetti ve Almanya’nın 21. yüzyıl güvenlik yapılanmasında etkili isimlerden biri sayıldı. Hakkındaki dosya, vatana ihanet, devlet sırlarını yabancı bir güce aktarma ve casusluk suçlamalarını içeriyor.

Nordwalde baskını dosyayı büyüttü

Hanning, salı günü doğduğu yer olan Nordwalde’deki evinde maskeli güvenlik görevlileri tarafından gözaltına alındı. Kaynak metindeki anlatıma göre operasyon sırasında kelepçe kullanılmadı ve Hanning polis aracına sakin biçimde götürüldü.

Federal savcılar, Hanning’in BND içinde Manfred D. olarak tanımlanan eski özel kalem müdürünü bilgi akışı için kullandığını değerlendiriyor. İddiaya göre bu kişi, 12 yıllık süreçte en az bir bölümü gizli olan yaklaşık 2 bin belgeyi kurum dışına çıkardı.

Savcıların iddiası, Hanning’in bu belgeleri emeklilik sonrası kurduğu danışmanlık şirketinin müşterileri için kullandığı yönünde. Hanning, avukatları aracılığıyla gizli belgeleri yabancı güçlere aktardığı suçlamasını reddetti; suçlu bulunması halinde 10 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.

2 bin belgenin değeri

Sızdırıldığı öne sürülen materyallerin, başbakan dahil üst düzey devlet görevlileri için hazırlanan bilgilendirme notlarını kapsadığı aktarılıyor. BND’nin eski başkan yardımcısı Arndt Freytag von Loringhoven, bu tür değerlendirmeleri kurumun kraliyet mücevherleri diye nitelendirerek dosyanın kurumsal hassasiyetini vurguladı.

Federal Meclis İstihbarat Denetleme Komitesi üyesi Konstantin von Notz, olayın ulusal düzeyde bir skandala dönüşebileceğini söyledi. Von Notz’a göre en ağır risk, Almanya’nın mevcut güvenlik ortamında destek aradığı müttefiklerde güven kaybı oluşması.

Dosya, Almanya istihbarat başkanlarının parlamentoda Rusya ve Çin kaynaklı tehditler konusunda ifade verdiği hafta ortaya çıktı. BND’nin mevcut başkanı Martin Jager, Moskova ile sıcak çatışma ihtimaline karşı uyarıda bulunmuş ve Kremlin’i Almanya’ya karşı gölge savaş yürütmekle suçlamıştı.

Kaynak metinde aktarılan raporlara göre Hanning’in iddia edilen faaliyetlerinde doğrudan alıcının Rusya olduğu düşünülmüyor. Azerbaycan ve Çin olası müşteri olarak anıldı, ancak resmi makamlar bu iddiaları doğrulamadı; Bakü yönetimi bağlantı iddiasını reddetti.

Hanning’in çevresi mercek altında

Hanning’in Alman-Azerbaycan Forumu’nun yönetim kurulunda yer alması, dosyada Bakü hattına yönelik ilgiyi artırıyor. Forumun amacı, kaynak metne göre Almanya ile kritik enerji transit ülkesi Azerbaycan arasındaki ilişkileri geliştirmekti.

Mali motivasyon iddiası da soruşturmanın yan başlıklarından biri. Hanning, 2019’da iflas eden Letonyalı PNB Banka’nın yönetim kurulundaydı; kaynak metindeki haberlere göre Hanning ve diğer bir yönetim kurulu üyesi 4 milyon euroya kadar sorumlulukla karşı karşıya kaldı ve Hanning’in emekli maaşına borçlar nedeniyle el konuldu.

Yetkililerin casusluk iddialarına, bir biftek restoranı zinciri sahibinin karıştığı çocuk kaçırma dosyasına ilişkin delil toplarken ulaştığı aktarılıyor. Hanning’in bu dosyada İsrail istihbarat bağlantılarını kullandığı iddiası ise kaynak metinde doğrulanmış bir bulgu olarak değil, soruşturmanın parçası olarak yer alıyor.

Müttefik güveni ve senaryolar

Almanya’nın istihbarat servisleri aynı dönemde reform tartışmasıyla karşı karşıya. Nazi ve komünist diktatörlük dönemlerindeki suistimaller nedeniyle savaş sonrası dönemde getirilen bazı kısıtlamaların kaldırılmasını amaçlayan yasa, parlamentonun gündemine girmiş durumda.

Köln Üniversitesi İstihbarat Servisleri Araştırma Birimi yöneticisi Luca Manns, Hanning dosyasının reformları durdurmaması gerektiğini savundu. Manns’a göre zayıf bir Alman dış istihbaratı, Berlin’in rakiplerinin çıkarına çalışır.

Eğer savcılar belgelerin yabancı müşterilere ulaştığını kanıtlarsa, Almanya’nın küresel istihbarat paylaşımındaki güvenilirliği zayıflayabilir, Hanning’in ceza riski artar ve özel güvenlik-danışmanlık sektörü daha sert denetime açılır. Eğer dava belge çıkarma ve yetkisiz kullanım iddiasıyla sınırlı kalırsa, makro etki daha dar olur; ancak BND içinde erişim kontrolleri, eski yöneticilerin ticari faaliyetleri ve müttefik servislerle bilgi paylaşımı yeniden ele alınır.

Dosyanın yanıt bekleyen başlıkları somut: başka kurum içi bağlantıların bulunup bulunmadığı, yaklaşık 2 bin belgenin kimlere ulaştığı ve sızıntının 12 yıl boyunca nasıl fark edilmediği. Bu soruların yanıtı, yalnız Hanning’in davasını değil, Almanya’nın müttefikleriyle kurduğu güven mimarisini de belirleyecek.