Bakır tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü

Bakır fiyatları LME'de ton başına 14.533 dolara çıkarak rekor kırdı; ABD'nin ithalat tarifesi kararı piyasanın ana sınavı oldu.

Londra Metal Borsası'ndaki işlemde metal gün içinde %0,8'e kadar yükseldi ve ocak ayında görülen önceki zirveyi aştı. Son bir yıldaki artış yüzde 17'ye ulaşırken, fiyat hareketi hem kısa vadeli tarife beklentileri hem de uzun vadeli arz kaygılarıyla aynı döneme denk geldi.

14.533 dolarlık LME zirvesi

Piyasanın yakın vadeli odağında, ABD Ticaret Bakanlığı'nın bakır ithalatına gümrük vergisi gerekip gerekmediğine ilişkin raporu bulunuyor. Raporun Beyaz Saray'a sunulmasının üzerinden yaklaşık iki ay geçti; buna rağmen işlem yapanlar Başkan Trump yönetiminin rafine bakır ithalatını da kapsayabilecek bir karar alıp almayacağını fiyatlamayı sürdürüyor.

Bakır, elektrik kablolarından veri merkezlerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğu için tarife kararı yalnızca metal piyasasını ilgilendirmiyor. ABD'de ithalat maliyetinin artması halinde, imalatçılar ve altyapı projeleri için girdi maliyetleri de farklı kanallardan yeniden hesaplanabilir.

ABD depolarında yoğunlaşan metal

Küresel bakır stokları genel ölçekte yüksek görünse de, kullanılabilir metalin coğrafi dağılımı fiyatlamanın merkezine yerleşti. Kaynak metindeki piyasa anlatımına göre stokların büyük bölümü ABD depolarında toplanırken, LME'nin küresel ağındaki metal miktarı azaldı.

Bu ayrışma, ABD dışındaki alıcılar açısından kısa vadede erişilebilir arzı daraltıyor. Kısa pozisyon taşıyan yatırımcılar için de teslim edilebilir metalin azalması, fiyat yükselişlerine karşı pozisyon kapatma baskısını artırabilecek bir mekanizma yaratıyor.

Talep tarafı zayıf seyrederken rekor fiyat görülmesi, bakır piyasasındaki sıkışmanın tüketim hızından çok metalin nerede tutulduğuyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu nedenle ABD'de biriken stokların küresel sisteme geri dönüp dönmeyeceği, spot fiyatlar kadar vadeli kontratlar açısından da belirleyici kalıyor.

2035 talebi ve maden takvimi

Tarife tartışmasının ötesinde, bakırın uzun vadeli görünümü enerji dönüşümü ve dijital altyapı yatırımlarıyla şekilleniyor. Elektrikli araçlar, batarya sistemleri, güneş ve rüzgar santralleri ile iletim şebekeleri yüksek miktarda bakır kullanıyor.

Veri merkezi yatırımları da bu tabloya yeni bir talep katmanı ekliyor. Yapay zeka uygulamaları için kurulan tesisler yalnızca sunucu ekipmanı değil, aynı zamanda yüksek kapasiteli elektrik bağlantıları ve soğutma altyapısı gerektiriyor.

S&P Global'ın daha önce yayımladığı tahminlere göre ABD'nin rafine bakır talebinin 2035'e kadar %30'dan fazla artması bekleniyor. Aynı kaynak, ABD'de yeni bir bakır madeninin üretime ulaşmasının ortalama 29 yıl sürebildiğini belirtiyor; bu süre, talep artışı ile yeni arz arasındaki takvim farkını büyütüyor.

ABD'nin dışa bağımlılığı da fiyat hassasiyetini artırıyor. Net ithalatın toplam bakır talebinin yaklaşık yüzde 44'ünü karşılaması, Washington'ın ithalatı sınırlamaya dönük adımlarının ticaret akışlarını kısa sürede değiştirebileceği anlamına geliyor.

Tarife kararının iki yolu

Tarifeler rafine bakırı kapsayacak şekilde genişlerse, ABD ile diğer piyasalar arasındaki fiyat farkı yeniden açılabilir. Böyle bir senaryoda küresel ölçekte bakır tüketen sektörler daha parçalı bir tedarik ağıyla karşılaşır; LME depolarındaki azalma sürerse borsa fiyatı üzerindeki kısa vadeli baskı korunur.

Tarife planı geri çekilir veya beklenenden dar tutulursa, ABD depolarında biriken metalin bir kısmı yeniden küresel piyasaya yönelebilir. Bu yol, ABD'deki sanayi alıcıları için maliyet baskısını sınırlarken, madencilik ve rafinaj sektörü açısından uzun vadeli arz açığı tartışmasını ortadan kaldırmaz.

Ana açık konu, Beyaz Saray'ın rapor sonrasında hangi ürünleri ve hangi takvimle kapsama alacağı. Kararın kapsamı, bakır fiyatlarının rekor seviyede kalıp kalmayacağını değil yalnızca fiyatın hangi piyasada ve hangi tedarik zinciri üzerinden oluşacağını da belirleyecek.