Bakır fiyatları arz endişeleriyle Mayıs zirvesine çıktı

Bakır fiyatları, arz endişeleriyle Londra ve Şanghay’da Mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyelere çıkarak piyasa dengesini yeniden gündeme taşıdı.

ABD’de biriken yüksek stoklar ve ticaret politikalarına bağlı tarife belirsizliği normalde fiyatları sınırlayabilecek iki baskı unsuru olarak görülüyor. Buna rağmen son işlem hareketi, yatırımcıların fiziki arz tarafındaki sıkışmayı daha ağır bastığını gösterdi.

Londra ve Şanghay’da Mayıs eşiği

Londra Metal Borsası’nda teslimatı üç ay sonra yapılacak bakır kontratı ton başına 14.178 dolara kadar yükseldi. Bu seviye, kaynakta yer alan verilere göre 13 Mayıs’tan bu yana görülen en yüksek fiyat oldu.

Çin tarafında da benzer bir eğilim izlendi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda aktif bakır kontratı %0,38 artışla ton başına 107.580 yuana çıktı ve 14 Mayıs sonrasındaki zirvesini yeniledi.

Fiyat hareketinin yalnızca vadeli kontratlarla sınırlı kalmaması piyasa açısından kritik. LME’de hemen teslim bakır fiyatının üç ay vadeli kontrata göre primi ton başına 117,50 dolara kadar genişledi; bu fark, kısa vadeli metal talebinin vadeli arz beklentisine göre daha güçlü fiyatlandığını gösteriyor.

ABD stokları fiyat sinyalini bozuyor

Bakır piyasasında tablo tek yönlü değil. COMEX depolarındaki bakır stokları 720.140 kısa tona yükselirken, görünür küresel stokların yüzde 64’ünün ABD’de tutulduğu bildirildi.

Bu yoğunlaşma, küresel arz fazlası algısından çok bölgesel bir dengesizliğe işaret ediyor. Metal ABD depolarında birikirken Londra ve Şanghay’da fiyatların yükselmesi, piyasanın metale nerede ve ne zaman erişilebildiğine daha fazla odaklandığını gösteriyor.

Tarife belirsizliği de bu ayrışmayı besleyen unsurlardan biri. Ticaret politikalarına ilişkin belirsizlik, alıcıların teslimat noktası, finansman maliyeti ve stok tutma kararlarını etkileyerek fiyatların borsalar arasında farklı tepki vermesine yol açabiliyor.

El Teniente kararı arzı sıkıştırdı

Fiyatları yukarı çeken en net haber Şili’den geldi. Devlet şirketi Codelco, El Teniente madenindeki genişleme projesini sismik riskler nedeniyle geçici olarak askıya aldığını açıkladı.

Şili, küresel bakır arzında merkezi konuma sahip olduğu için Codelco kaynaklı bir üretim ya da yatırım aksaması piyasada hızla fiyatlanıyor. El Teniente gibi büyük ölçekli sahalarda genişleme projelerinin ertelenmesi, bugünkü üretimden çok gelecekteki arz kapasitesi beklentisini etkiliyor.

Bakır; elektrik iletimi, inşaat, sanayi ekipmanları, elektronik ve enerji altyapısında yoğun kullanılan bir metal. Bu nedenle fiyat hareketi yalnızca madencilik şirketlerini değil, kablo üreticilerinden yenilenebilir enerji tedarik zincirlerine kadar geniş bir sanayi hattını ilgilendiriyor.

Eğer El Teniente’deki duraklama kısa sürede çözülür ve ABD’deki stoklar küresel alıcılara daha hızlı yönelirse, fiyat baskısı sınırlanabilir. Böyle bir senaryoda Codelco üzerindeki operasyonel risk azalır, sanayi kullanıcıları için maliyet artışının hızı yavaşlar ve küresel enflasyon kanalı daha zayıf kalır.

Eğer sismik risk nedeniyle gecikme uzar ve LME’deki nakit prim yüksek kalırsa, piyasa daha kalıcı bir arz sıkışıklığı fiyatlayabilir. Bu durumda Codelco’nun proje takvimi daha yakından izlenir, madencilik sektörü risk primini artırır ve bakır kullanan üreticiler maliyet yönetimini yeniden hesaplamak zorunda kalır.

Önümüzdeki dönemde izlenecek ana başlıklar LME nakit primi, COMEX stoklarının yönü, Şanghay kontratlarındaki alım iştahı ve Codelco’nun El Teniente için vereceği yeni takvim olacak. Açık soru, fiyatların yüksek stok verilerine rağmen arz riskiyle mi besleneceği, yoksa stokların piyasaya akmasıyla yükselişin hız kaybedip kaybetmeyeceği.