Araç kiralama yönetmeliği Resmi Gazete'de yayımlandı

Araç kiralama yönetmeliği, tüketici kiralamalarında yetki belgesi, filo standardı ve depozito iadesine yeni kurallar getirdi. Takvim 2027’de başlıyor.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı ve motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini tüketici işlemleri bakımından çerçeveledi. Bakanlığın açıklamasına göre tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında bırakıldı.

Bakanlık, düzenlemenin otomotiv piyasasında daha kayıtlı, rekabetçi ve izlenebilir bir yapı kurmayı amaçladığını bildirdi. Açıklamada tüketici memnuniyeti, sözleşme şeffaflığı ve kiralanan araçların teknik yeterliliği ana gerekçeler arasında gösterildi.

Yetki belgesi sistemi 2027’de

Ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmeler için yetki belgesi zorunlu hale gelecek. Belge için işletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefiyetinin bulunması ve iş yerinin yönetmelikte izin verilen kullanım koşullarına uyması gerekecek.

İşletme sorumluları için en az ilköğretim mezuniyeti, belirli suçlardan hüküm giymeme ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesi aranacak. Bakanlık açıklamasında, bu şartların kiralama hizmetlerinin kurumsal bir zeminde yürütülmesi için getirildiği belirtildi.

Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi’nin 1 Ocak 2027’ye kadar kurulması planlanıyor. Yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin işlemler bu sistemden yapılacak; mevcut işletmelere belge almak için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak.

6 yaş ve kilometre eşiği

Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. Bakanlığın açıklamasına göre 180.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile 300.000 kilometrenin üzerindeki elektrikli araçlar da kiralama filosunda kullanılamayacak.

Periyodik bakımı zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiralanması yasaklanacak. Asgari taşıt sayısı ve araç niteliği şartları için mevcut işletmelere 1 Ocak 2028’e kadar uyum süresi verildi.

Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30.000’i aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 taşıta sahip olması gerekecek. Bu filonun en az 5 aracının işletme adına tescilli olması şartı aranacak.

Nüfusu 30.000’i aşmayan ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler için eşik en az 5 araç olacak. Bu işletmelerde en az 2 aracın işletme adına tescilli olması ve filoda biri Türkiye’de üretilmiş en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli taşıt bulunması gerekecek.

Depozito iadesi yedi gün

Yönetmelik, tüketiciden alınabilecek depozito tutarına kira süresine göre tavan getirdi. 1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en çok 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en çok 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek.

Taşıtın iadesinden sonra depozitonun 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi zorunlu olacak. Ön ödemeli rezervasyonlarda, aracın teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketiciye rezervasyonu kesintisiz değiştirme veya iptal etme hakkı tanınacak.

Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranma için tüketiciden bedel istenemeyecek ve bu gerekçeyle depozitodan kesinti yapılamayacak. Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı hallerde işletmeler kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.

Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek; kiracının sigortadan yararlanması ek ücret veya ek şarta bağlanamayacak. Tarafların anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmadan değer kaybı bedeli talep edilemeyecek.

İlan platformlarına belge kontrolü

Kiralama işletmeleri, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli bir iletişim altyapısı kurmak zorunda olacak. Aracı ve ilan platformları da düzenleme kapsamına alınarak haksız ticari uygulama yasağına tabi tutulacak.

Platformların, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi gerekecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan yayımlaması engellenecek.

Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek; platformlar ile kiralama işletmeleri arasında bu tarihten önce yapılan sözleşmelerin 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni kurallara uyarlanması gerekecek. Uyum takvimi korunursa kayıt dışı ilanların azalması ve daha yeni filoların ağırlık kazanması beklenir; gecikme yaşanırsa küçük işletmeler için belge, filo yenileme ve sistem entegrasyonu maliyetleri ana baskı alanı olacak.