Adana’da doğdu, NASA astronotu oldu: Deniz Burnham uzaya gidiyor

WASHINGTON — Türkiye’de doğan NASA astronotu Deniz Burnham, ilk uzay görevine hazırlanıyor. NASA, Burnham’ın Roscosmos’a ait Soyuz MS-30 uzay aracıyla Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderileceğini ve görevin Mart 2027’de gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini duyurdu. Burnham, Expedition 76 kapsamında uçuş mühendisi olarak görev yapacak.

İncirlik Hava Üssü’nde doğdu

Deniz Melissa Burnham, Adana’daki İncirlik Hava Üssü’nde dünyaya geldi. Askeri bir ailede büyüyen Burnham, çocukluğu boyunca ailesinin görevleri nedeniyle farklı yerlerde yaşadı.

NASA’nın biyografisinde annesinin adı Sahver Burnham, babasının adı ise Ed Burnham olarak yer alıyor. Burnham, NASA tarafından Türk vatandaşlığına sahip olarak değil, ABD vatandaşı ve NASA astronotu olarak tanımlanıyor.

12 binden fazla aday arasından seçildi

Burnham, NASA’nın 2021 Astronot Aday Sınıfı’na seçilen 10 kişiden biri oldu. NASA, adayların 12 binden fazla başvuru arasından seçildiğini açıkladı.

Burnham, Ocak 2022’de NASA’da görevine başladı ve iki yıllık temel astronot eğitimini tamamladı. 2024’te astronot sınıfıyla birlikte eğitim sürecini tamamlayarak uzay uçuşlarına uygun hale geldi.

Kimya ve makine mühendisliği eğitimi aldı

Burnham, California Üniversitesi San Diego’da kimya mühendisliği alanında lisans eğitimi aldı. Daha sonra Güney California Üniversitesi’nde makine mühendisliği yüksek lisansını tamamladı.

NASA’daki eğitiminden önce enerji sektöründe 10 yılı aşkın süre çalışan Burnham, Alaska, Kanada ve Teksas dahil olmak üzere Kuzey Amerika’daki petrol sondaj operasyonlarında yöneticilik yaptı. Kariyerine Alaska’nın Prudhoe Bay bölgesindeki uzak bir petrol sondaj sahasında saha mühendisi olarak başladı.

Helikopter ve uçak pilotu

Burnham aynı zamanda lisanslı özel pilot. NASA’nın verdiği bilgilere göre Burnham’ın tek motorlu kara ve deniz uçağı, enstrüman uçuşu ve helikopter yetkileri bulunuyor. Ayrıca paramotor ve yamaç paraşütü de kullanıyor.

Burnham, ABD Donanma Rezervi’nde de mühendislik görev subayı olarak görev yaptı.

Soyuz MS-29’un yedek mürettebatındaydı

Burnham, Temmuz 2026’da fırlatılan Soyuz MS-29 görevinin yedek mürettebatında yer aldı. Görevin asıl mürettebatında NASA astronotu Anil Menon ile Rus kozmonotlar Pyotr Dubrov ve Anna Kikina bulunuyordu. Burnham ise Dmitry Petelin ve Konstantin Borisov ile birlikte yedek ekipte görev yaptı.

Artık asıl mürettebatta

NASA, 30 Temmuz 2026’da Burnham’ın Soyuz MS-30 görevinin asıl mürettebatına atandığını açıkladı.

Burnham, Dmitry Petelin ve Konstantin Borisov ile birlikte Soyuz MS-30’un mürettebatında yer alacak. Görevin Mart 2027’de Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor. Burnham, ISS’de yaklaşık yedi ay görev yapacak.

Uzaya gidecek ikinci Türk kökenli isim olacak

Burnham’ın uzay görevi, Türkiye’de doğmuş olması nedeniyle Türkiye açısından da dikkat çekiyor. Ancak resmi olarak Burnham, NASA’nın ABD astronotu.

NASA’nın kendi biyografisinde Burnham’ın İncirlik Hava Üssü’nde, Adana’da doğduğu belirtiliyor. Uzay görevi de NASA adına gerçekleştirilecek. Bu nedenle “Türk astronot” ifadesinden ziyade “Türkiye doğumlu Amerikalı NASA astronotu” veya “Türk kökenli Amerikalı NASA astronotu” ifadeleri daha doğru bir kullanım olarak öne çıkıyor.

Burnham’ın Soyuz MS-30 göreviyle uzaya çıkması, Türkiye’de Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever’in ardından uzay görevine hazırlanan Türkiye bağlantılı isimlerden biri olması açısından da dikkat çekiyor.