Türkiye'nin Dış Borcu Tarihi Zirvede

Türkiye'nin toplam brüt dış borç stoku, 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla 539 milyar dolara ulaşarak tarihi bir zirveye çıktı. Bu miktar, bir önceki çeyreğe göre 20,5 milyar dolarlık bir artışı temsil ediyor.

Merkez Bankası verilerine göre, dış borcun yüzde 59'u özel sektöre, yüzde 37'si kamuya ve kalan yüzde 4'lük kısmı Merkez Bankası'na ait. Özel sektörün dış yükümlülükleri 318 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, kamu sektörünün borcu 197,9 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Merkez Bankası'nın dış yükümlülüklerinde yüzde 4

Borç stokundaki artışın temel nedenleri arasında özel sektör borçlanmalarında yaşanan yüzde 4,2'lik yükseliş ve kamu sektörünün dış borcundaki yüzde 3,3'lük artış yer alıyor. Aynı dönemde Merkez Bankası'nın dış yükümlülüklerinde yüzde 4,8'lik bir gerileme görüldü.

Vade yapısına bakıldığında, kısa vadeli dış borçlar yüzde 2,5 artışla 170,7 milyar dolara yükseldi. Uzun vadeli borçlar ise yüzde 3,9 artarak 368,2 milyar dolara çıktı. Bu dağılım, ülkenin finansman ihtiyacının önemli bir kısmının uzun vadeli kaynaklardan karşılandığını gösteriyor.

Dış borcun para birimi dağılımında ABD doları yüzde 48,9'luk payla ilk sırada yer alıyor. Avro yüzde 28,8, Türk lirası yüzde 12,2 ve diğer para birimleri yüzde 10,1'lik dilimi oluşturuyor. Bu yapı, döviz kurlarındaki dalgalanmaların borç servis maliyetleri üzerindeki etkisini artırma potansiyeline sahiptir.

Borçlanma araçları incelendiğinde, krediler yüzde 46,2 ile en büyük kalem durumunda. Borç senetleri yüzde 19,5 ve mevduatlar yüzde 17,2 ile diğer önemli finansman araçlarını oluşturuyor. Bu durum, ülkenin finansman kaynaklarının çeşitli olduğunu işaret ediyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, toplam dış borcun Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) oranının ikinci çeyrekte yüzde 31,8 seviyesinde sabit kaldığını belirtti. Bu oranın gelişmekte olan ülkeler ortalaması ve genel ortalamanın altında olduğu vurgulandı. Kamu borcunun GSYH'ye oranı ise 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 23,1 ile tarihi olarak düşük bir seviyede seyrediyor.

Bu oranlar, Türkiye ekonomisinin küresel koşullar karşısında belirli bir esnekliğe sahip olduğunu ifade ediyor. G20 ülkeleri arasında Türkiye'nin dış borç/GSYH oranı açısından orta grupta yer alması, ülkenin borç sürdürülebilirliği açısından konumunu belirliyor.

Ancak, dış borcun mutlak büyüklüğündeki artış ve kur dalgalanmalarının borç çevirme maliyetleri üzerindeki potansiyel etkileri dikkatle izlenmesi gereken faktörlerdir. Borç servis maliyetlerinin bütçe üzerindeki etkileri, kamu kaynaklarının yönetimi açısından önemini koruyor.