"Şam Kapısı" tabelası İsrail'in kararıyla değişti

Şam Kapısı tabelası İsrail ekiplerince “Antik Kapı” ifadesiyle değiştirildi; Kudüs Valiliği kararı kimlik müdahalesi saydı.

Filistin'e bağlı Kudüs Valiliği, Doğu Kudüs'teki Eski Şehir girişlerinden birinde yapılan değişikliğin yalnızca yönlendirme tabelasıyla sınırlı olmadığını açıkladı. Valilik, Mescid-i Aksa'ya giden güzergah üzerinde yer alan kapının adının değiştirilmesini kentin tarihi ve kültürel hafızasına yönelik bir adım olarak niteledi.

Şam Kapısı adı değişti

Açıklamaya göre İsrail makamlarına bağlı ekipler, Eski Şehir'in sembol kapılarından Şam Kapısı'nı gösteren tabelayı kaldırdı. Yerine İngilizce karşılığı “Ancient Gate” olan “Antik Kapı” ifadesini taşıyan yeni bir tabela yerleştirildi.

Kudüs Valiliği, bu işlemin geçici bir idari düzenleme olarak görülmemesi gerektiğini savundu. Valiliğe göre değişiklik, Kudüs'teki cadde, yapı ve tarihi mekan adlarının dönüştürülmesi yönündeki daha geniş bir politikanın parçası.

Açıklamada, Tel Aviv yönetiminin kentteki Arap mirasını görünmez kılmaya ve yerine İbranice adlandırmaları yerleştirmeye çalıştığı ileri sürüldü. Bu değerlendirme Filistin tarafının açıklamasına dayanıyor; İsrail makamlarından aynı metinde yer alan iddialara karşı bir yanıt aktarılmadı.

Valilik miras vurgusu yaptı

Kudüs Valiliği, kapı, sokak ve simge adlarının değiştirilmesini Kudüs'ün kimliğine yönelik bir müdahale olarak tanımladı. Açıklamada Arap, İslam ve Hıristiyan mirasının kentin tarihsel dokusunun parçası olduğu vurgulandı.

Şam Kapısı'nın konumu bu tartışmayı daha görünür hale getiriyor. Kapı, surlarla çevrili Eski Şehir'e giriş noktalarından biri ve Mescid-i Aksa'ya ulaşan hat üzerinde bulunması nedeniyle günlük geçişlerde sık kullanılan bir nokta olarak biliniyor.

Eski Şehir'deki kapı adları yalnızca yön bulmaya yarayan işaretler değil, farklı dönemlerin kent üzerindeki izlerini de taşıyor. Bu nedenle adlandırma değişiklikleri, Kudüs'te egemenlik, hafıza ve kamusal alan üzerindeki siyasi gerilimin parçası haline gelebiliyor.

135 yılına uzanan kapı

Filistinli tarihçilerin aktardığına göre Şam Kapısı'nın kökeni Roma dönemine kadar uzanıyor. Anlatıma göre yapı, Kral Herod döneminde inşa edildi; Roma İmparatoru Titus tarafından yıktırıldı ve Miladi 135 yılında İmparator Hadrian döneminde yeniden yapıldı.

Kapının tarihsel öneminin merkezinde, Kudüs'ün yedi kapısından biri olması yer alıyor. Eski Şehir'in kuzey girişlerinden biri olarak anılan yapı, hem yerel hareketlilik hem de dini ziyaretler açısından öne çıkan güzergahlardan biri.

Valiliğin açıklaması, tabela değişikliğinin fiili etkisinin tabelanın bulunduğu alanla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor. Eğer yeni adlandırma kalıcı hale gelirse, Filistin tarafı bunu kentteki Arapça ve tarihsel adların sistematik biçimde geriletilmesi sürecinin yeni bir örneği olarak sunmaya devam edebilir.

İsrail makamlarının değişikliğe ilişkin gerekçesi ve tabelanın kalıcı olup olmayacağı açıklamada yer almadı. Sürecin bundan sonraki yönü, sahadaki uygulamanın sürmesi, yerel kurumların tepkisi ve kutsal mekanlara giden güzergahlarda benzer adlandırma adımlarının atılıp atılmamasıyla şekillenecek.