Zelenskyy: Starshield kısıtlamaları Ukrayna savunmasını zayıflatıyor

Zelenskyy, Starshield kısıtlamalarının Ukrayna'nın savunmasını engellediğini belirtirken Trump, askeri iletişim sistemine sınır getirilmesi talimatı verdiğini reddediyor.

Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, Ukraynalı yetkililerin bağlantılı araçları Avrupa'nın başka yerlerinde test ettiğini ve Ukrayna içerisindekinin aksine normal performans tespit ettiğini söyledi. Zelenskyy bu karşılaştırmayı kasıtlı kısıtlamaların kanıtı olarak sundu, ancak bu durum kısıtlamaları kimin ve neden getirdiğini bağımsız olarak ortaya koymuyor.

Starshield erişimi tartışmalı bir zafiyete dönüşüyor

Zelenskyy, WhatsApp sesli mesajları aracılığıyla gazetecilere yaptığı açıklamada, yavaşlayan iletişimin hava savunmasına, topçu operasyonlarına ve cephedeki birliklere yapılan sevkiyatlara engel olduğunu söyledi. Zelenskyy'nin açıklamaları, askeri bağlantıyı Washington ile Kiev'e verilen destek konusundaki anlaşmazlığın merkezine yerleştiriyor.

Ukrayna, sunulan metinde SpaceX'in Starlink hizmetinin askeri odaklı muadili olarak tanımlanan Starshield'ı savaş alanı iletişimi için kullanıyor. Zelenskyy, sistemin Rus dronlarına karşı konuşlandırılan önleme araçlarını da desteklediğini ve bağlantı güvenilirliğini yalnızca bir internet hızı meselesi olmaktan çıkarıp operasyonel bir mesele haline getirdiğini belirtti.

Zelenskyy, Rus jet motorlu dronlarının saatte yaklaşık 400 kilometre hızına kıyasla, ekipmanların saatte 161 kilometreden daha hızlı hareket etmesi durumunda bağlantıların koptuğunu söyledi. İletişim bağının kopmasının bir önleme aracının da kaybedilmesi anlamına gelebileceğini ifade eden Zelenskyy'nin bu açıklamasına, bildirilen arızaların arkasındaki mekanizmayı ortaya koyan herhangi bir teknik kayıt eşlik etmiyor.

Zelenskyy, Başkan Donald Trump ve Elon Musk'ı kısıtlamaları yönlendirmekle suçladı. Trump böyle bir talimat verdiğini reddetti ve Musk'ın da bunu yaptığına inanmadığını söyledi; Musk ise ayrı bir açıklamada hizmet sınırlarına ilişkin kararları Amerikan askeri yetkililerine ve nihayetinde başkana bağladı.

Enerji muafiyeti Washington ile Kiev arasındaki anlaşmazlığı derinleştiriyor

Bağlantı konusundaki anlaşmazlık, Rusya'nın enerji ihracatı üzerindeki ayrı bir çatışmayla aynı döneme denk geliyor. Sunulan materyalde yer alan başkanlık kararnamesi metnine göre Trump, ulusal çıkar gerekçesiyle gümrük vergisi uygulamasını askıya almak için muafiyet yetkisini kullandığını söyledi.

Zelenskyy, Rus kuvvetlerinin elektrik üretimi veya iletiminde yer alan 15 Ukrayna tesisini vurduğunu bildirmesinin ardından bu kararı kınadı. Moskova üzerindeki ekonomik baskının hafifletilmesinin yeni saldırıları teşvik edeceğini savundu; ancak bu durum muafiyetin bağımsız olarak belirlenmiş bir sonucu değil, Zelenskyy'nin kendi değerlendirmesidir.

Trump'ın Rus dizelini içeren bir düzenleme için belirttiği hedef, Amerika'nın yakıt maliyetlerini düşürmekti. Rusya başkanlık temsilcisi Kirill Dmitriev daha yakın bir ekonomik iş birliğini memnuniyetle karşılarken Senatör Elizabeth Warren, Kongre'yi bu düzenlemeyi iptal etmeye ve Ukrayna'ya verilen desteği güçlendirmeye çağırdı.

Bu tutumlar anlaşmazlık içindeki çatışan öncelikleri gözler önüne seriyor: Trump Amerikan ekonomik çıkarlarını vurgularken Zelenskyy Rusya üzerindeki baskının sürmesini istedi. Warren'ın eleştirisi de Washington ile Kiev arasındaki anlaşmazlığın yanına Kongre denetimini ekliyor.

Teknik kanıtlar sıradaki yanıtları barındırıyor

Ukrayna'nın bildirdiği bağlantı kesintileri sürerse, Zelenskyy'nin tanımladığı operasyonel risk devam edecek: önleme görevleri sırasında kopan bağlantılar ve aksayan cephe koordinasyonu. SpaceX ve askeri iletişim sağlayıcıları açısından bu senaryo, dikkatleri hizmet koşullarını kimin kontrol ettiğine ve müşterilerin kısıtlamalara nasıl itiraz edebileceğine çekecek.

Bildirilen kısıtlamalar kaldırılırsa, erişimin iyileşmesi Zelenskyy'nin tarif ettiği iletişim sorununu çözecek, ancak Rus enerji politikasına ilişkin ayrı anlaşmazlığı çözmeyecektir. Sunulan metinde ne hizmetin yeniden başlatılmasına ilişkin bir takvim ne de üzerinde uzlaşılmış bir teknik açıklama yer alıyor.

Enerji piyasaları için ek Rus dizelinin yaratacağı herhangi bir etki, yalnızca duyuruya değil, fiili teslimatlara bağlı olacaktır. Yanıt bekleyen acil sorular ise bildirilen bağlantı sınırlarına kimin yetki verdiği, testlerin Kiev'in açıklamasını doğrulayıp doğrulamadığı ve ABD direktifinin hangi tarife hükümlerini askıya aldığıdır.