YKS’de tartışmalı 23. soru yargıda

Resmî dava sınav takvimine girdi

Soru için resmî dava açılması, ÖSYM’nin cevap anahtarında yaptığı değişikliği idari tartışma olmaktan çıkarıp yargı sürecine taşıdı. Dava konusu, 2026 YKS sonrasında AYT Matematik testindeki 23. türev sorusunda doğru cevabın C seçeneğinden A seçeneğine alınması.

Kurum aynı sınav sürecinde Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testindeki 20. soruyu tamamen iptal etmişti. Bu iki müdahale, adayların puanlarının hangi soru seti ve hangi cevap anahtarı üzerinden hesaplanacağına ilişkin belirsizliği büyüttü.

ÖSYM, olası bir iptal kararına karşı eldeki geçerli sorular üzerinden yeni puanlama yapılmasına dönük plan hazırladı. Bu hazırlık, mahkeme kararı çıkmadan sonuç değişeceği anlamına gelmiyor; kurumun yargıdan gelebilecek karara göre teknik hesaplamayı bekletmemeyi amaçladığını gösteriyor.

AYT Matematikte ağırlık soruda

Tartışmanın merkezi, AYT Matematik testinde yer alan türev sorusu. Cevap anahtarının sınavdan sonra değiştirilmesi, özellikle ilk anahtara göre işlem yapan adaylar ile güncellenmiş anahtara göre doğru sayılan adaylar arasında farklı beklentiler doğurdu.

Bir sorunun iptali, yalnızca o soruyu işaretleyen adayları değil, testin toplam değerlendirme zeminini de etkileyebilir. ÖSYM’nin hazırladığı seçenek, iptal halinde kalan sorular üzerinden yeniden puanlama yapılmasını esas alıyor.

Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testindeki 20. sorunun tamamen iptal edilmesi de tartışmanın daha geniş algılanmasına yol açtı. Aynı sınav döneminde hem bir sorunun silinmesi hem başka bir sorunun doğru cevabının değiştirilmesi, sınav güvenliği değil, değerlendirme güvenilirliği başlığını öne çıkardı.

Adaylar için hesap değişebilir

Üniversite adayları açısından ana mesele, ham doğru-yanlış dengesinden çok yerleştirme puanına yansıyacak nihai hesap. Mahkeme 23. soru için iptal kararı verirse, kurumun planı devreye girecek ve puanlar elde kalan geçerli sorulara göre yeniden değerlendirilecek.

Dava reddedilirse mevcut cevap anahtarı değişikliği korunur ve A seçeneği üzerinden yapılan değerlendirme geçerliliğini sürdürür. Mahkeme yalnızca işlemin belirli yönlerine ilişkin bir değerlendirme yaparsa, ÖSYM’nin açıklama ve uygulama takvimi adaylar için belirleyici olur.

Bu nedenle süreç, tek bir matematik sorusundan daha geniş bir alana uzanıyor. Üniversite tercihi ve yerleştirme aşamasında küçük puan farkları aday sıralamalarını etkileyebildiği için, hesaplama yönteminin açık ve zamanında duyurulması kritik önem taşıyor.

Yargı kararı belirleyici olacak

ÖSYM’nin hazırlığı, kurumun olası iptal kararına karşı teknik bir senaryo çalıştığını ortaya koyuyor. Ancak dava sonuçlanmadan hangi aday grubunun avantajlı ya da dezavantajlı olacağını kesin biçimde söylemek mümkün değil.

İlk senaryoda mahkeme iptal kararı verirse, küresel makro düzeyde doğrudan bir etki beklenmez; konu Türkiye’nin eğitim ve insan sermayesi planlaması içinde kalır. ÖSYM açısından ana sonuç, puanların yeniden hesaplanması ve adaylara duyurulması olur; sınav hazırlık sektörü ise güncel cevap anahtarı ve iptal mantığına göre içeriklerini yeniler.

İkinci senaryoda dava reddedilirse, ÖSYM’nin A seçeneğine yaptığı düzeltme sınav sonucunun temel dayanağı olarak kalır. Bu durumda adayların hukuki beklentisi zayıflar; kurslar, yayıncılar ve rehberlik birimleri ise tartışmayı gelecek sınavlara dönük soru denetimi ve cevap anahtarı kontrolü üzerinden takip eder.

Açık kalan başlıklar mahkemenin karar tarihi, kararın uygulanma kapsamı ve puanların yeniden hesaplanması halinde adaylara yapılacak duyurunun yöntemi. Sürecin bundan sonraki ağırlık merkezi, ÖSYM’nin teknik hazırlığından çok yargı kararının nasıl yazılacağı ve kuruma nasıl uygulanacağı olacak.