Yeni Anketler: Erdoğan'ın Onay Oranı Neden Tekrar Yükseldi?

Türkiye’de son anketler, ekonomik sıkıntılara dair yaygın memnuniyetsizliğe rağmen iktidar blokunun oy ve liderlik onayında toparlanma sinyali verdiğini gösteriyor. İstanbul Ekonomi Araştırma’nın mart çalışması, seçmen davranışında güvenlik ve dış politika başlıklarının yeniden belirleyici hale geldiğine işaret ediyor. Araştırmaya göre İran’la yaşanan gerilim sonrası dış tehdit algısı yükseldi ve bu algı, iktidar partisi etrafında seçmen konsolidasyonunu artırdı.

Bu tablo, siyaset biliminin “bayrak etrafında toplanma” etkisiyle uyumlu bir mekanizmaya dayanıyor. Kriz ve güvenlik gündemi öne çıktığında seçmen, risk algısını azaltmak için mevcut yönetimi “istikrar” kanalı olarak tercih edebiliyor. Anket bulguları, daha önce ekonomi nedeniyle kararsızlaşan muhafazakâr ve milliyetçi seçmenlerin bir bölümünün bu dönemde yeniden iktidara yöneldiğini kaydediyor.

İstanbul Ekonomi Araştırma’nın verisine göre kararsız seçmenler dağıtıldığında AK Parti’nin oy oranında yaklaşık yüzde 3 artış görülüyor. Bu artış, ekonomik göstergelerin tek başına oy tercihini açıklamadığını; güvenlik endişelerinin kısa vadede siyasi dengeyi değiştirebildiğini gösteren bir işaret olarak okunuyor.

Kurumsal risk açısından bakıldığında, dış politika kaynaklı gerilimlerin iç siyasette “toparlanma” etkisi yaratması, karar alma süreçlerinde güvenlik önceliklerinin ağırlığını artırabilir.

Aynı araştırma, liderlik onayında da yön değişimine işaret ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “başarı puanı”, 31 Mart yerel seçimlerinden bu yana ilk kez diğer liderleri geride bırakarak birinci sıraya yükseliyor. Erdoğan bu ölçümde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in önüne geçiyor.

Muhalefet cephesinde ise memnuniyetsizliğin otomatik bir oy geçişine dönüşmediği görülüyor. GÜNDEMAR Araştırma’nın 60 ilde 2.325 kişiyle yaptığı anket, genel gidişattan rahatsızlık sürse de seçmenin muhalefeti “hazır alternatif” olarak görme düzeyinin sınırlı kaldığını ortaya koyuyor. Bu durum, iktidarın yıpranma dinamiği ile muhalefetin güven üretme kapasitesi arasındaki açığın devam ettiğine işaret ediyor.

GÜNDEMAR bulguları, muhalefet alanında CHP ve Özgür Özel’in en görünür aktörler olduğunu teyit ediyor; ancak görünürlük, henüz geniş tabanlı bir güven ve tatmin duygusuna dönüşmüş görünmüyor. Seçmenin değişim talebi devam ederken, bu talebi taşıyacak aktörlere dair ikna düzeyi sınırlı kalıyor.

Bu çerçevede, kısa vadede güvenlik gündeminin yükselmesi iktidarın siyasi manevra alanını genişletebilir; muhalefet ise ekonomi merkezli eleştiriyi, güvenlik ve dış politika başlıklarında inandırıcı bir çerçeveyle tamamlamak zorunda kalabilir.

Anketlerin işaret ettiği ana sonuç, Türkiye’de seçmen davranışının tek eksenli ilerlemediği ve ekonomik memnuniyetsizliğin, güvenlik algısı yükseldiğinde ikinci plana düşebildiği. Bu tür dönemlerde liderlik onayı ile parti desteği birlikte hareket edebiliyor ve siyasal rekabetin ekseni, geçici olarak “yönetebilirlik” ve “kriz yönetimi” algısına kayabiliyor.

Ülke Etkisi: Güvenlik ve dış politika gündemi öne çıktıkça iç siyasette konsolidasyon eğilimi artabilir ve politika öncelikleri ekonomi dışı başlıklara kayabilir. Bu durum, düzenleyici ajandada güvenlik, sınır ötesi riskler ve kamu düzeni temalarının ağırlığını artırabilir.

Sektör Etkisi: Savunma, güvenlik teknolojileri ve kamu alımlarıyla ilişkili sektörlerde gündem yoğunlaşması, proje önceliklerini ve bütçe dağılımını etkileyebilir. Medya, telekom ve dijital platformlarda içerik ve denetim tartışmaları daha görünür hale gelebilir.

Piyasa Etkisi: Jeopolitik risk algısı yükseldiğinde risk primi, kur oynaklığı ve ülke varlıklarına yönelik portföy akımları güvenlik haber akışına daha duyarlı hale gelebilir. Siyasi belirsizlik algısındaki değişim, tahvil faizleri ve CDS kanalıyla finansman koşullarını etkileyebilir.