Komşularıyla Karşı Karşıya Gelmişti... Orhan Pamuk’un O Meşhur Evi İçin Karar Verildi!

İstanbul Beyoğlu’ndaki Taray Apartmanı’nın yıkım süreci, mahkemenin güçlendirme talebini reddetmesiyle fiilen önündeki ana hukuki engeli kaybetti. İstanbul 31. Sulh Hukuk Mahkemesi 26 Mart 2026 tarihli kararıyla, binanın güçlendirilerek ayakta tutulması yönündeki başvuruyu kabul etmedi. Bu karar, daha önce “riskli yapı” tescili yapılan ve uzun süredir dava konusu olan yapıda yıkım ve yeniden yapım seçeneğini öne çıkardı.

Taray Apartmanı 2022’de “riskli yapı” olarak tescil edildi. Bu tescil, Türkiye’de kentsel dönüşüm mevzuatı kapsamında binanın güvenlik durumunu ve olası müdahale yöntemlerini doğrudan etkileyen bir eşik kabul ediliyor. Tescilin ardından apartman sakinleri yıkımı durdurmak için güçlendirme talebiyle dava açtı ve süreç içinde ihtiyati tedbir kararı aldı.

Ancak İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi 63. Hukuk Dairesi, daha sonra bu ihtiyati tedbiri kaldırdı. Böylece yargı sürecinde, yıkımı geçici olarak durduran koruma kalkanı zayıfladı. Son aşamada Sulh Hukuk Mahkemesi’nin güçlendirme talebini reddetmesi, uygulamada yıkım kararının hayata geçirilmesini kolaylaştıran bir dönüm noktası oldu.

Dosyada belirleyici unsurlardan biri bilirkişi raporları oldu. Dava sürecinde hazırlanan dördüncü bilirkişi raporu 5 Şubat’ta tamamlandı. Raporda, binanın konumu ve mevcut fiziksel koşulları dikkate alındığında güçlendirme çalışmalarının yeterli olmayacağı, bu nedenle yıkım ve yeniden inşa seçeneğinin teknik olarak daha uygun görüldüğü belirtildi.

Bina yaklaşık bir yıl önce tahliye edildi. Tahliye, hem can güvenliği riskinin yönetimi hem de olası yıkım uygulamasının lojistiği açısından kritik bir adım sayılıyor. Mahkemenin son kararıyla birlikte yıkımın idari ve operasyonel hazırlıklarının hızlanması bekleniyor.

Yapı, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Orhan Pamuk’un dairelerinin bulunduğu bina olarak kamuoyunda biliniyor. Pamuk’un avukatı daha önce, yıkımın mayıs ayı sonuna kadar tamamlanmasını beklediklerini ifade etmişti. Sürecin bundan sonraki aşaması, yıkımın fiilen başlatılması ve ardından yeniden inşa planlarının, maliklerin uzlaşısı ve ilgili belediye/imar prosedürleriyle netleşmesi üzerinden ilerleyecek.

Taray Apartmanı dosyası, İstanbul’da yaşlanan yapı stokunun yönetimi, riskli yapı tescillerinin yargı denetimi ve güçlendirme-yıkım tercihinin teknik raporlarla nasıl şekillendiğine dair örnek bir vaka niteliği taşıyor. Benzer dosyalarda bilirkişi raporlarının kapsamı, tahliye zamanlaması ve ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması, dönüşüm takvimini doğrudan etkileyen başlıklar olarak öne çıkıyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Karar, riskli yapı tescili sonrası güçlendirme taleplerinin mahkemelerde nasıl değerlendirildiğine dair emsal tartışmalarını etkileyebilir. Tahliye ve yıkımın hızlanması, yerel yönetimlerin dönüşüm takvimleri ve denetim kapasitesi üzerinde baskı yaratabilir.

Sektör Etkisi: İnşaat ve mühendislik tarafında güçlendirme yerine yık-yap yaklaşımının tercih edilmesi, proje finansmanı, sigorta ve yüklenici risk yönetimi süreçlerini etkileyebilir. Bilirkişi raporlarının belirleyici rolü, teknik danışmanlık ve denetim hizmetlerine talebi artırabilir.

Piyasa Etkisi: Beyoğlu gibi merkezi bölgelerde yıkım-yeniden yapım kararları, çevredeki gayrimenkul fiyatlamasını ve kira beklentilerini arz kanalı üzerinden etkileyebilir. Hukuki belirsizliğin azalması, proje geliştirme iştahını ve ilgili şirketlerin nakit akışı planlarını değiştirebilir.