Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmaması halinde İran'ın altyapısını hedef alabileceğini belirtti.
Bu tehditler, sivil altyapıya yönelik saldırıların hukuki ve stratejik etkinliği üzerine tartışmaları başlattı.
Geçmişteki örnekler, sivil hedeflere yönelik saldırıların siyasi tavizleri sağlamada her zaman başarılı olmadığını gösteriyor.
Analistler, bu tür tehditlerin İran'ın stratejik hesaplarını değiştirmesinin zor olduğunu ve Tahran'a propaganda aracı sağlayabileceğini düşünüyor.
Hürmüz Boğazı'nın küresel önemi nedeniyle, bu tehditler enerji ve denizcilik piyasalarında endişe yaratıyor.
Atlas AI
Trump'tan Altyapı Hedefli Tehditler
Eski ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik sert uyarılarda bulundu. Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmaması durumunda İran'ın köprüleri ve enerji santralleri gibi sivil altyapı tesislerinin hedef alınabileceğini belirtti. Paskalya Pazar günü yaptığı bir paylaşımda, İran'ın "Enerji Santrali Günü ve Köprü Günü'nü bir arada yaşayacağını" ifade eden Trump, boğaz açılmazsa "cehennemde yaşayacaklarını" ekledi.
Pazartesi günü Truth Social platformunda bu tehditleri tekrarlayarak, "Bütün bir medeniyet bu gece yok olacak, bir daha asla geri gelmeyecek" şeklinde yazdı.
Bu açıklamalar, sivil altyapıyı hedef alan askeri operasyonların hem hukuki geçerliliği hem de etkinliği üzerine tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, bu tür saldırıların genellikle savaş suçu olarak değerlendirildiğini ve askeri hedeflere ulaşmada ne kadar başarılı olacağının sorgulandığını belirtiyor. Ayrıca, Trump'ın belirlediği sürenin uzatılıp uzatılmayacağı da belirsizliğini koruyor.
Geçmiş Örnekler ve Etkinlik Tartışmaları
Sivil altyapı saldırılarının siyasi tavizleri ne ölçüde sağladığı, geçmişteki örneklerle tartışılıyor. 2006'da İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'a karşı yürüttüğü savaşta, İsrail uçakları Sidon'un kuzeyindeki Jiyeh enerji santralini vurmuştu. 000 ton petrol Doğu Akdeniz'e sızarak bölgenin en büyük çevre felaketlerinden birine yol açmıştı. İsrail ayrıca otoyol köprülerini de hedef almış, ancak ateşkes imzalanmasına rağmen Hizbullah varlığını sürdürmüş ve hızla yeniden silahlanmıştı.
Ukrayna'nın dört yıldır Rus bombardımanı altında yaşadığı deneyim de bu tartışmalara ışık tutuyor. Özellikle bu kış, Kiev'in ısıtma ve enerji tesislerinin vurulmasıyla en kötü elektrik kesintilerini yaşadığı belirtiliyor. Ancak bu saldırıların Ukrayna'yı teslim olmaya zorlamadığı gözlemleniyor.
Stratejik bombardımanın genel tarihi de tartışmalı bir konu olarak öne çıkıyor; örneğin, İngiltere'nin 1942'de "düşman sivil nüfusunun" moralini zayıflatmayı amaçlayan "alan bombardımanı" stratejisine geçişi bu kapsamda değerlendiriliyor.
Analistlerden Şüpheci Yaklaşım
1965-1968 yılları arasında ABD'nin Kuzey Vietnam'a karşı yürüttüğü Rolling Thunder harekatı da benzer bir örnek teşkil ediyor. Bu harekatın, Hanoi'yi güneydeki müdahalesini geri çekmeye ikna etmede başarısız olduğu belirtiliyor.
Konuyla ilgili görüş bildiren iki analist, Trump'ın yaklaşımına şüpheyle yaklaşıyor. Eski Avustralyalı general Mick Ryan, İran'ın siyasi kimliğinin Amerikan baskısına direniş üzerine kurulu olduğunu ve "Köprü ve Enerji Santrali Günü" gibi tehditlerin Tahran'ın stratejik hesaplarını veya Hürmüz Boğazı'nın açılmasını değiştirmesinin pek olası olmadığını ifade etti. Ryan, bu tür tehditlerin İran hükümetine güçlü bir propaganda aracı sağlayabileceğini de ekledi.
İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nden kıdemli araştırmacı Danny Citrinowicz ise, ABD'nin İran'ı boyun eğmeye zorlayacak güvenilir bir askeri seçeneği olmadığını ve sadece baskının bir strateji olamayacağını belirtti.
Küresel Etkiler ve Belirsizlikler
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi göz önüne alındığında, bu tür tehditler küresel enerji ve denizcilik piyasalarında hassasiyeti artırabilir. Enerji ve ulaşım sistemlerini hedef alan herhangi bir gerilimin, ekonomik aksaklıklar ve onarım maliyetleri konusunda endişelere yol açacağı düşünülüyor. Ayrıca, bu durumun İran için propaganda değeri taşıması ve bölgesel gerilimleri tırmandırması gibi jeopolitik sonuçları da olabilir.
Gelecekte Trump'ın belirlediği süreyi koruyup korumayacağı, erteleyip ertelemeyeceği veya değiştireceği, ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik gelişmeler yakından takip edilecek. Askeri ve bölgesel analistlerin bu tehditlerin uygulanabilirliği ve hedefleri hakkındaki değerlendirmeleri de önem taşıyor.
