Teksas'ta 'dizel' krizi: Aşırı fiyatlar ve yakıt kıtlığı olağanüstü hal getirdi

Teksas dizel arzını artırmak için 30 günlük olağanüstü hal ilan etti. Karar, tarım ve yük taşımacılığında maliyet baskısını azaltmayı hedefliyor.

Vali Abbott'ın ilanı 30 gün yürürlükte kalacak ve süre bitiminde yeniden uzatılabilecek. Eyalet yönetimi, ticari taşımacılığa ilişkin bazı kısıtlamaları kaldırarak yakıt kaynaklarının daha geniş kullanılmasını amaçlıyor.

Abbott'ın 30 günlük yetkisi

Düzenleme üç kanaldan çalışıyor: boyalı dizelin ticari güzergahlarda kullanımının genişletilmesi, düşük emisyonlu dizel kurallarının federal hukukun izin verdiği en geniş sınıra kadar askıya alınması ve bazı yük araçları için tonaj sınırlarının artırılması. Tonaj esnekliği yakıt, tarım ürünleri ve kereste taşıyan araçları kapsıyor.

Abbott ayrıca ABD Çevre Koruma Ajansı'ndan ultra düşük kükürtlü dizel yakıt için federal gereklilikleri gevşetmesini istedi. Bu talep, eyalet kararının tek başına değiştiremeyeceği federal yakıt standartlarına yöneliyor.

Boyalı dizel yollara çıkıyor

Boyalı dizel kimyasal olarak benzin istasyonlarında satılan normal dizelle aynı yakıt; farkı, kırmızı renkle işaretlenmesi ve normalde arazi tipi tarım ile inşaat ekipmanlarına ayrılması. Bu yakıt eyalet ve federal yol yakıt vergilerinden muaf olduğu için kamu yollarındaki kullanımı olağan şartlarda sınırlı tutuluyor.

Vergi muafiyeti nedeniyle boyalı dizelin yol taşımacılığında kullanılması genellikle vergi denetimi konusu oluyor ve ihlaller ağır para cezalarına yol açabiliyor. Abbott'ın emri, bu kısıtı geçici olarak gevşeterek günlük taşımacılıkta kullanılabilecek dizel havuzunu büyütmeyi hedefliyor.

Karar, temel yakıt vergisinin kaldırılması anlamına gelmiyor. Kaynak metinde aktarılan düzenlemeye göre benzin ve boyasız dizel için galon başına 20 sentlik sabit eyalet yakıt vergisi yürürlükte kalıyor.

Maliyet baskısı tarladan mağazaya

Abbott açıklamasında Teksas tarımı ve yük taşımacılığının büyük ölçüde dizel yakıta bağlı olduğunu belirtti. Aynı açıklamaya göre rekor seviyedeki fiyatlar iki sektörü de baskılıyor ve hane halkı yaşam maliyetini artırıyor.

Dizel, tarladaki makineden yük kamyonuna kadar mal hareketinin temel girdilerinden biri. Eyaletin gerekçesine göre yakıt arzının genişlemesi, çiftlikten perakende satış noktasına kadar uzanan zincirde işletme maliyetlerini sınırlayabilir.

Tonaj sınırlarının artırılması da aynı maliyet denklemi içinde yer alıyor. Bir aracın tek seferde daha fazla yakıt, ürün veya kereste taşıyabilmesi, sefer sayısını azaltabilir; buna karşılık yol güvenliği, yol aşınması ve vergi uyumu uygulamanın izlenecek riskleri arasında kalıyor.

Federal izin etkisi belirleyecek

ABD Çevre Koruma Ajansı ultra düşük kükürtlü dizel standardında esneklik tanırsa, Teksas'ın kullanabileceği yakıt arzı eyalet kararının ötesinde genişleyebilir. Bu durumda küresel makro etki sınırlı kalır; ancak ABD içinde benzer talepler artarsa rafineri, taşımacılık ve tarım maliyetleri üzerinden daha geniş bir fiyat kanalı oluşabilir.

Federal talep reddedilirse, Abbott yönetiminin etkisi eyaletin kontrol ettiği taşıma, vergi ve tonaj uygulamalarıyla sınırlı kalır. Bu senaryoda çiftçiler, kamyon işletmecileri ve kereste taşıyıcıları daha çok rota planlaması, yükleme kapasitesi ve geçici vergi istisnalarının uygulanmasına bağlı kalır.

Asıl açık konu, 30 günlük sürenin sonunda olağanüstü halin uzatılıp uzatılmayacağı ve yakıt satıcılarının maliyet avantajını taşıma ücretlerine ne ölçüde yansıtacağı. Uygulamanın sektör üzerindeki etkisi, dizel arzındaki fiili artış ve denetim kurumlarının boyalı yakıt kullanımını nasıl izleyeceğiyle belirlenecek.