Sermaye piyasalarında yabancı yatırımcılar için uzaktan hesap açma düzenlemesi

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin Türk sermaye piyasalarında uzaktan hesap açabilmesini sağlayan yeni düzenlemeleri yürürlüğe koydu. Resmi Gazete'de yayımlanan bu düzenlemeler, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını kapsıyor. Değişiklikler, Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye akışını kolaylaştırma potansiyeli taşırken, Kara Para Aklamanın Önlenmesi (AML) ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi (CFT) standartlarından taviz vermiyor.

Kimlik Doğrulama ve Risk Yönetimi

Yabancı uyruklu gerçek kişiler, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) 9303 standardına uygun, Yakın Alan İletişimi (NFC) destekli pasaportları aracılığıyla uzaktan kimlik doğrulaması yapabilecek. Bu süreçte, pasaport çipindeki verilerin fiziksel belgeyle eşleşmesi zorunlu tutulacak. Kimlik doğrulama sırasında elde edilen cihaz IP, port, konum ve tarayıcı bilgileri teknik incelemeye tabi olacak.

Sisteme bu yöntemle dahil olan tüm yabancı müşteriler otomatik olarak "yüksek risk" kategorisinde izlenecek. Hesaplar arası para, kripto varlık veya sermaye piyasası aracı transferi için yerleşim yeri belgesi veya son üç aya ait faturalar gibi adres teybini tamamlaması gerekecek. Finansal hareketler ise yalnızca müşteri adına yurt dışında açılmış banka hesaplarından ve SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilebilecek.

Tüzel Kişiler ve Sürekli Raporlama

Düzenleme, tüzel kişilerin de dijital ortamda müşteri olabilmesinin önünü açtı. Şirket yetkililerinin kimlik doğrulaması ve yetki kontrolleri MERSİS ile Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden yapılacak. Gerçek faydalanıcının tespiti bu sürecin temel şartı olarak belirlenirken, bilgilerde uyuşmazlık veya şüphe durumunda başvurular reddedilecek.

Yabancı yatırımcıların portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, her üç ayda bir Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) raporlanacak. Bu sürekli raporlama yükümlülüğü, uluslararası finansal suçlarla mücadeledeki şeffaflık ve denetim mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Piyasalar İçin Olumsuz Etki Potansiyeli

Bu yeni düzenleme, özellikle Türkiye sermaye piyasalarına daha fazla yabancı yatırımcı çekilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uzaktan erişim imkanı, bürokratik engelleri azaltarak yatırım sürecini hızlandırabilir ve özellikle bireysel yabancı yatırımcıların katılımını artırabilir. Ancak, getirilen sıkı risk izleme, adres teyidi ve para transferi kısıtlamaları, kısa vadede bazı yatırımcılar için caydırıcı bir etki yaratabilir.