SGK Uzmanı İsa Karakaş açıkladı: Asgari ücrete yüzde 50 zam gelebilir

Asgari ücret zammı için %50 iddiası, Kasım 2027 seçim senaryosuna bağlanan iki takvimle gündeme geldi. Resmi karar açıklanmadı.

Sosyal Güvenlik Başmüfettişi İsa Karakaş, katıldığı canlı yayında Ankara'da ücret artışı için konuşulduğunu söylediği seçenekleri aktardı. Karakaş'ın anlattığı çerçeve, hükümetin açıklanmış bir planı değil; seçim takvimi varsayımına dayanan tek kaynaklı bir kulis bilgisinden oluşuyor.

Kasım 2027 varsayımı

Karakaş'a göre tartışmanın merkezinde, seçimin Kasım 2027'de yapılması ihtimali bulunuyor. Bu senaryoda ocak ayında asgari ücrete yüzde elli artış yapılabileceği konuşuluyor.

Ücret artışının zamanlaması, milyonlarca çalışanın gelirini ve işverenlerin maliyet hesabını aynı anda etkilediği için siyasi takvimle birlikte izleniyor. Karakaş, bu varsayımın bütçe hazırlıkları üzerinden daha net okunabileceğini belirtti.

Kaynaklı ifade, kesinleşmiş bir karar değil. Karakaş da aktarımını Ankara'daki görüşmelere dayandırırken, nihai yetkinin hükümette olduğunu vurguladı.

yüzde elli için iki rota

Karakaş'ın anlattığı ilk seçenek, ocak ayında tek seferde yüzde elli zam yapılması. Bu formül uygulanırsa yeni ücret düzeyi yılın başında belirlenir ve işveren maliyetleri aynı anda yukarı taşınır.

İkinci seçenek ise artışın iki aşamaya yayılması. Karakaş'ın aktardığına göre masadaki modelde ocakta %30, temmuzda ise yüzde yirmi ara zam konuşuluyor.

İki modelin bütçe, enflasyon ve işgücü maliyetleri üzerindeki etkisi farklı olur. Tek seferlik artış, çalışan gelirini baştan yükseltirken şirketlerin ücret giderlerini hemen artırır; kademeli model ise maliyeti yıl içine yayar ancak temmuz ayında yeni bir ayarlama beklentisi oluşturur.

Açlık sınırı eşiği

Karakaş, asgari ücretin açlık sınırının altında kalmaması için yüzde elli'nin üzerinde bir artış gerekebileceğini de söyledi. Bu ifade, ücret pazarlığında yalnızca seçim takviminin değil, hane gelirlerinin satın alma gücünün de referans alındığını gösteriyor.

Açlık sınırı vurgusu, asgari ücret tartışmasının sosyal boyutunu öne çıkarıyor. Gelir seviyesi ile temel harcama kalemleri arasındaki fark büyüdükçe, ücret belirleme süreci yalnızca işçi ve işveren maliyeti olmaktan çıkıp bütçe ve fiyatlama davranışlarını da ilgilendiren bir başlığa dönüşüyor.

Ancak kaynak metinde mevcut asgari ücret seviyesi, açlık sınırının tutarı veya resmi enflasyon tahmini yer almıyor. Bu nedenle yüzde elli oranının hangi ücret tabanına göre hesaplanacağı ve hanelerin alım gücünü ne kadar telafi edeceği bu bilgiyle ölçülemiyor.

Şirketler için maliyet hesabı

Asgari ücrette yüksek oranlı bir artış, yalnızca bu ücretle çalışanları değil, ücret skalasını asgari ücrete göre ayarlayan işletmeleri de etkiler. Eğer zam tek seferde yapılırsa, işçilik maliyeti yoğun sektörlerde fiyatlama ve istihdam planları daha erken güncellenmek zorunda kalır.

Kademeli artış formülü tercih edilirse şirketler ocak sonrası ilk maliyet şokunu daha sınırlı karşılar, fakat temmuz için ikinci bir düzenleme ihtimalini bütçelerine ekler. Bu mekanizma özellikle perakende, hizmet, tekstil ve küçük işletmelerde nakit akışı planlamasını değiştirebilir.

Kararı resmi süreç belirleyecek

Önümüzdeki süreçte belirleyici olan, hükümetin bütçe tercihleri ve ücret takvimine ilişkin vereceği mesajlar olacak. Karakaş'ın aktardığı senaryo doğrulanırsa, küresel yatırımcılar açısından Türkiye'de iç talep, enflasyon görünümü ve mali disiplin başlıkları birlikte izlenecek.

Eğer yüzde elli'lik tek seferlik artış benimsenirse, çalışan geliri yıl başında daha hızlı yükselir; şirketlerin maliyet ayarlaması da aynı döneme sıkışır. Eğer yüzde otuz artışın ardından temmuzda yüzde yirmi ara zam modeli seçilirse, hane geliri yıl içine yayılan bir destek alır; sektörler ise ikinci yarı için ücret ve fiyat planlarını yeniden kurar.

Şimdilik açık soru, bu kulis bilgisinin resmi hazırlığa dönüşüp dönüşmeyeceği. Karakaş'ın sözleri ücret pazarlığı için erken bir siyasi senaryoyu gündeme taşıdı, fakat takvim ve oran hükümet açıklaması gelmeden kesinleşmiş sayılmaz.