Prof. Hakan Kara: 'Merkez Bankası'ndan faiz indirimi sinyali geldi'

TCMB repo ihaleleri yaklaşık altı ay sonra yeniden başlıyor. Karar, fiilî fonlama maliyetinin politika faizine yaklaştırılabileceği yorumunu güçlendirdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 1 Mart 2026’da ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerini yeniden başlatma kararı aldı. Adım, Türk lirası likidite yönetiminde ağırlığın hangi araçlarla kurulacağına ilişkin piyasa izlemesini yeniden öne çıkardı.

Altı aylık ihale arası

Bir hafta vadeli repo ihaleleri, bankaların kısa vadeli Türk lirası ihtiyacını Merkez Bankası üzerinden karşılamasında kullanılan temel araçlardan biri. TCMB bu ihalelere 1 Mart’ta ara vermiş, fonlama kompozisyonu daha sıkı likidite koşulları üzerinden izlenmişti.

Kaynak metindeki bilgiye göre ara yaklaşık altı ay sürdü. İhalelerin yeniden açılması, resmi politika faizi ile piyasada oluşan fiilî fonlama maliyeti arasındaki farkın daralıp daralmayacağı açısından takip edilecek.

Resmi politika faizi yüzde 37 seviyesinde bulunuyor. Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Hakan Kara, piyasada uygulanan fiilî faizin ise yüzde 40 düzeyinde olduğunu belirterek kararın fiilî faizi aşağı çekmeye dönük bir sinyal olarak okunabileceğini söyledi.

Yüzde 40 ile 37 farkı

Kara’nın değerlendirmesine göre Merkez Bankası, piyasadaki döviz talebinin seyrini izleyerek fiilî faizi yüzde 37’lik resmi politika faizine doğru kademeli biçimde yaklaştırmayı planlıyor olabilir. Bu yorum, kararın doğrudan bir faiz indirimi değil, fonlama kanalı üzerinden faiz aktarımını değiştirebilecek bir adım olduğuna işaret ediyor.

Fiilî faiz ile politika faizi arasındaki 3 puanlık fark, para politikasının piyasaya nasıl geçtiği açısından önem taşıyor. Bankalar için kısa vadeli fonlama maliyetinin yönü, kredi fiyatlaması, mevduat faizi rekabeti ve likidite tercihlerinde doğrudan etkili olabilir.

Kara, faiz patikasına ilişkin ihtimali iç talep ve rezerv görünümüne bağladı. “İç talep ve rezerv durumuna göre de Ekim’de resmî faiz indirimi başlayabilir” ifadelerini kullandı.

Bankalar likidite kanalını izleyecek

Repo ihalelerinin yeniden başlaması, bankacılık sektöründe fonlama vadesi ve maliyeti açısından yeni bir denge arayışı yaratabilir. Eğer ihaleler düzenli ve yeterli hacimle açılırsa, piyasa faizlerinin resmi politika faizine daha yakın oluşması beklenebilir.

Bu geçişin hızı, döviz talebinin artıp artmamasına bağlı olacak. Kara’nın değerlendirmesinde döviz talebi, Merkez Bankası’nın fiilî faizi ne kadar hızlı aşağı çekebileceğini belirleyecek ana değişkenlerden biri olarak öne çıkıyor.

Rezerv görünümü de kararın devamı açısından kritik kalacak. Rezervlerde baskı oluşması halinde TCMB’nin likidite koşullarını yeniden sıkılaştırması veya fonlama araçlarının kullanımını değiştirmesi gündeme gelebilir.

Küresel fonlama etkisi sınırlı

Türkiye özelindeki bu karar, küresel para politikası görünümünü tek başına değiştirmez. Ancak gelişen piyasa varlıklarında yerel faiz patikaları, döviz talebi ve rezerv yeterliliği birlikte izlendiği için yabancı yatırımcıların Türk lirası pozisyonlarında fiyatlama kanalı oluşturabilir.

Eğer fiilî faiz yüzde 40’tan yüzde 37’ye doğru kontrollü biçimde geriler ve döviz talebi sınırlı kalırsa, TCMB para aktarımını daha sade bir yapıya yaklaştırmış olur. Bu durumda bankalar için fonlama maliyeti düşebilir, kredi ve mevduat piyasasında yeniden fiyatlama görülebilir, gelişen piyasa yatırımcıları açısından Türkiye’nin faiz farkı daha düşük ama daha öngörülebilir hale gelebilir.

Eğer döviz talebi hızlanır veya rezerv görünümü zayıflarsa, ihalelerin yeniden başlaması daha sınırlı bir likidite ayarlaması olarak kalabilir. Bu senaryoda TCMB fiilî faizi yüksek tutmaya devam edebilir, bankacılık sektörü sıkı fonlama koşullarına uyum sağlar ve küresel yatırımcılar Türk lirası işlemlerinde risk primini daha yakından izler.

Üçüncü yol, ihalelerin kademeli kullanıldığı ve Ekim’e kadar resmi faiz değişikliğinin ertelendiği bir ara senaryo olur. Bu durumda ana gösterge, iç talebin soğuma hızı, rezervlerin seyri ve piyasanın yüzde 37’lik politika faizini gerçek fonlama çıpası olarak kabul edip etmediği olacak.