Netanyahu ve Trump’ın gizli görüşmesi sızdı: ABD ve İsrail’de seçimleri erteletebilecek savaş planı

Netanyahu'nun İran'a yeni bir harekâtı Trump ile görüştüğü öne sürülürken, Beyaz Saray seçim öncesinde saldırı planlandığı iddiasını reddetti.

İki ABD'li, bir İsrailli ve temaslardan haberdar olduğu belirtilen başka bir kişinin anlatımına dayanan haberde, ortak operasyon seçeneğinin liderlerin gündemine geldiği ileri sürülüyor. Buna karşılık, Beyaz Saray'ın açıklaması ABD Başkanı Donald Trump'ın ara seçimler öncesindeki dönem için saldırıyı dışlayan tutumunu yineliyor; açıklama, görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntı vermiyor.

Görüşme iddiası ile saldırı kararı farklı

Kaynakların anlatımına göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, haberde belirtilen son iki haftalık dönemde Trump ile birden çok temasında İran'daki nükleer tesislerle askeri noktaların birlikte hedef alınmasını gündeme getirdi. Telefon temaslarından birinin, Trump'ın seçimlerden önce saldırı olmayacağı yönündeki kamuoyu açıklamasından önce yapıldığı aktarılıyor.

Haberde görüşüne başvurulan ABD'li bir yetkili, iki ülkenin silahlı kuvvetlerinin hazırlık durumunu sürdürdüğünü ve Trump'ın tutumunu değiştirmesi olasılığını hesaba kattığını söyledi. Aynı yetkili, bir operasyon kararı bulunduğu sonucuna varılmaması gerektiğini belirten şu ifadeyi kullandı: "Verilmiş kesin bir taahhüt yok."

Beyaz Saray yetkilileri ise çatışmaların yeniden başlayacağı iddiasına karşı Trump'ın açıkladığı takvimi işaret etti. Yetkililer, "Başkan, ara seçimlerden önce İran’a yönelik bir saldırı düzenlenmeyeceğini açıkça ifade etmiştir" açıklamasını yaptı.

Kazma Dağı üzerindeki nükleer iddia

İsrailli kaynağa göre Netanyahu, temas sırasında İran'ın nükleer faaliyetlerini yeniden geliştirmeye yöneldiğini öne süren İsrail istihbarat değerlendirmelerini Trump'a aktardı. Bu anlatım, İsrail tarafının güvenlik değerlendirmesine dayanıyor; iddiayı destekleyen teknik bulgular veya bağımsız bir inceleme sonucu sunulmuyor.

Haberde İsrail yönetiminin kaygıları arasında Kazma Dağı olarak anılan sahada uranyum zenginleştirme faaliyetinin başlatılması ihtimali gösteriliyor. Ancak tesisin mevcut durumu, kapasitesi ve faaliyete geçmesine ilişkin herhangi bir doğrulanmış tarih verilmiyor; İran'ın bu iddiaya yanıtı da aktarılmıyor.

ABD yönetimi içindeki tercihler konusunda da farklılıklar olduğu ileri sürülüyor. Haberde Savunma Bakanı Pete Hegseth ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yönetimi askeri seçeneğin destekçileri olarak gösterilirken, ekonomi ekibinin ve bazı danışmanların yaptırımlarla diplomatik baskıyı sürdürmekten yana olduğu belirtiliyor.

Bu ikinci grubun gerekçesi, ekonomik kısıtlamaların İran üzerinde etkili olduğu değerlendirmesi olarak aktarılıyor. Bununla birlikte, yaptırımların sonuçlarını ölçen bir ekonomik gösterge paylaşılmadığı gibi, adı geçen kurumların bu görüş ayrılığına ilişkin doğrudan açıklamaları da yer almıyor.

Seçim takvimi ve ordunun tarafsızlığı

Haberde İsrail'deki genel seçimin 27 Ekim için planlandığı, ABD'deki ara seçimlerin ise bunu bir hafta arayla izleyeceği belirtiliyor. Bu takvim, askeri seçenek tartışmasını iki ülkedeki seçim süreçleriyle aynı döneme yerleştiriyor; ancak verilen tarihler resmi seçim belgeleriyle desteklenmiyor.

İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir'in, ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine ile temasında yakın dönemde geniş çaplı çatışma ihtimalini ele aldığı da ileri sürülüyor. Zamir'in, İran'dan gelecek karşılığın ağırlığına bağlı olarak İsrail'deki oylamanın ertelenmesi olasılığını dile getirdiği aktarılıyor; bu anlatım açıklanmış bir erteleme kararı anlamına gelmiyor.

Haberde ayrıca İsrail askeri çevrelerinde, seçimlere yakın bir saldırının Netanyahu'ya seçim avantajı sağlama girişimi olarak algılanmasından kaygı duyulduğu belirtiliyor. Bu kaygı, ordunun siyasi tarafsızlığına ilişkin bir algı riski olarak aktarılıyor; Netanyahu'nun seçim hesabıyla hareket ettiği kanıtlanmış bir olgu olarak sunulmuyor.

Trump'ın açıkladığı tutum korunursa, seçim öncesi dönem için Beyaz Saray'ın çizdiği sınır geçerliliğini koruyacak. Askeri seçenek yeniden benimsenirse, operasyonun kapsamı, İran'ın vereceği karşılık ve İsrail'in seçim düzenine etkisi belirleyici olacak; mevcut anlatımda kesinleşmiş bir saldırı emri veya uygulama tarihi bulunmuyor.